Ineens een heksenkring in je gazon? Goed nieuws voor je tuin, minder voor je peuter of hond

Klimaat, natuur en milieu
87764625_m
Paddenstoelen of een heksenkring in je gazon? Je gras heeft er geen last van, maar kleine kinderen en huisdieren mogelijk wel.
Staan er na een paar natte dagen ineens paddenstoelen in je gras? Dan zit er leven in je bodem. Je gazon gaat er niet aan dood. Weghalen kan toch verstandig zijn, als er een peuter of een hond in de tuin rondloopt.
Het weer werkt deze week mee. Weeronline verwacht woensdag en donderdag 19 tot 21 graden in het zuiden, ruim boven de 14 of 15 graden die normaal zijn voor half oktober. Vrijdag wordt een natte dag. Zacht en vochtig is precies wat een schimmel nodig heeft.

Wat je ziet, is het topje van een netwerk

Een paddenstoel is de vrucht van een schimmel die onder de grond leeft. Dat netwerk van schimmeldraden heet mycelium. Het breekt dood materiaal af, zoals oude grassprieten, bladeren en gemaaid gras.
De cellen voor de paddenstoel liggen al klaar in dat netwerk, legt het radioprogramma Vroege Vogels uit. Na veel regen nemen ze water op en rekken ze uit. Er hoeven geen nieuwe cellen meer bij te komen, dus de paddenstoel schiet razendsnel omhoog.
Tuinmerk Pokon noemt paddenstoelen een teken van een gezonde, levendige bodem. Je ziet ze vaker in grond met veel voedingsstoffen en op gazons die organische mest krijgen.

Een heksenkring groeit van binnen naar buiten

Staan de paddenstoelen in een cirkel, dan heb je een heksenkring. Vroeger kregen heksen daar de schuld van. De schimmeldraden groeien vanuit één punt even hard alle kanten op. Aan de buitenrand vindt het mycelium voedsel, in het midden raakt de grond uitgeput en sterft dat deel af.
Een bekende ringvormer in het gras is de weidekringzwam. De Nederlandse Mycologische Vereniging, de vereniging van paddenstoelenkenners, koos hem tot paddenstoel van het jaar 2025 en vroeg mensen om heksenkringen in hun gazon door te geven.

Je ziet niet welke giftig is

Eet geen paddenstoelen uit je gazon. Veel tuinsoorten zijn giftig en lastig te onderscheiden van eetbare, waarschuwt Pokon. In gazons groeit onder meer de giftige weidetrechterzwam.
"Je kan met het blote oog niet zien welke paddenstoel giftig is en welke niet," zei toxicoloog Antoinette van Riel van het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) in 2017 tegen EenVandaag. "Dat maakt ze zo gevaarlijk."
De meeste meldingen gaan over kleine kinderen. In 2019 kreeg het NVIC 249 meldingen over paddenstoelen, schreven Aldert Gutter en Jan Knuiman van de Mycologische Vereniging op Nature Today. Bijna twee derde ging over kinderen onder de vijf. Dat jaar overleed in Nederland niemand door het eten van paddenstoelen.
Je kan met het blote oog niet zien welke paddenstoel giftig is en welke niet.

Heeft je kind of hond ervan gegeten? Zo handel je

Bij een peuter loopt het meestal goed af. "Gelukkig nemen die vaak maar een heel klein hapje, waardoor het met Norit op te lossen is," zei Van Riel. Norit is geactiveerde kool, die gif in de darmen vasthoudt. Het NVIC raadt artsen aan om die kool binnen een tot twee uur na het eten te geven, dus wacht niet af.
  • Bel de huisarts, of buiten kantoortijd de huisartsenpost. Het NVIC is er voor artsen; je huisarts kan het centrum dag en nacht bereiken.
  • Bewaar de paddenstoel of wat ervan over is. Via het NVIC kan een arts een paddenstoelenkenner laten bepalen welke soort het is.
  • Let ook op klachten die pas later komen. Bij een vergiftiging met amatoxinen, het gif van onder meer de groene knolamaniet, beginnen hevig braken en waterdunne diarree pas 6 tot 24 uur na het eten, schrijft het NVIC.
  • Bij ernstige klachten bel je 112.
  • Heeft je hond een paddenstoel gegeten, bel dan de dierenarts.
"Gelukkig nemen die vaak maar een heel klein hapje, waardoor het met Norit op te lossen is."

Wat je nu in je tuin kunt doen

Bestrijden hoeft niet, schrijft Pokon. Paddenstoelen verdwijnen vanzelf als het droger of kouder wordt of als het dode materiaal op is. Een bestrijdingsmiddel raadt de fabrikant af. Dit helpt wel:
  • Maai de paddenstoelen weg of pluk ze met de hand, zeker als er kinderen of een hond in de tuin spelen.
  • Laat bladeren, takken en gemaaid gras niet lang liggen.
  • Belucht of verticuteer het gazon geregeld. Bij verticuteren trek je met een hark of machine mos en dode sprieten uit het gras, zodat de grond lucht krijgt.
  • Zorg dat regenwater weg kan lopen en maai regelmatig. In lang gras drogen regen en dauw langzaam op.
  • Zag je in september al veel paddenstoelen? Geef het gazon dan in de herfst geen mest, alleen kalk tegen mos.
Een heksenkring die je laat staan, kun je melden bij de mycologen.
Meer weten?
loading

Loading