Waarom Zweedse en Zwitserse treinen door de sneeuw razen, maar ze hier massaal stilvallen

Een paar stevige sneeuwbuien en het is weer raak. De Nederlandse infrastructuur piept, kraakt en komt tot stilstand. Treinen vallen uit, wegen slibben dicht en op Schiphol worden vluchten met honderden tegelijk geschrapt. Ondertussen rijden treinen in Zwitserland en Finland rustig door alsof er niets aan de hand is. Hoe kan dat? Is het onkunde, zuinigheid of gewoon pech?

Neem de wegen. Rijkswaterstaat strooit alsof het leven ervan afhangt. Met 577 strooiwagens en 630 schuivers werd sinds het begin van de winter al 65,5 miljoen kilo zout uitgestort, waarvan maandagochtend alleen al 7 miljoen kilo. Toch stond er 700 kilometer file, al jaren niet vertoond. Zelfs Friesland liep vast. Het probleem zit niet alleen in het asfalt, maar achter het stuur. Nederlanders zijn sneeuw ontwend, rijden massaal zonder winterbanden en raken bij het eerste vlokje in paniek. De Wegenwacht kreeg bijna 6000 meldingen op één dag.

Ook het spoor blijft kwetsbaar. Nederland heeft met 7000 kilometer spoor relatief veel wissels en die hebben de neiging werk te weigeren bij kou. ProRail heeft geleerd van eerdere sneeuwjaren en verwarmde inmiddels zo’n 5000 wissels. Toch blijft het systeem fragiel. Rond knooppunten als Amsterdam of Utrecht kan één bevroren wissel een domino-effect veroorzaken. Daarom rijdt NS nu een winterdienstregeling met minder treinen.

Is dat gebrek aan lef? Niet echt. Het is vooral een kosten-batenafweging. Winterproof spoor is duur en wordt hier maar een paar dagen per jaar echt benut. In Zwitserland geven ze tot drie keer meer uit, maar daar sneeuwt het ook structureel vaker.

Dan Schiphol, waar maandag al 450 vluchten werden geschrapt. Directeur operations Maarten Stienen spreekt in het AD van uitzonderlijke omstandigheden: "Op dit soort dagen kunnen er helaas veel minder vluchten per dag vertrekken van Schiphol. De banen moeten geveegd, de vliegtuigen ijsvrij gemaakt worden." Dat gebeurt door speciale teams, de zogeheten ijsberen. "Daar zitten ook speciaal opgeleide kantoormedewerkers in die bijspringen. Zij draaien in shifts 24/7 door."

Een vliegtuig kan niet de lucht in met vastgevroren vleugelkleppen. De-icing kost tijd, mankracht en geld: tot 8000 euro per groot toestel. Winter in Nederland is en blijft zeldzaam, ontregelend en erg duur.

Bron: AD