Wie zijn de belangrijkste klimaatontkenners van ons land?

Je zou zeggen: er is geen ontkennen aan. Het klimaat verandert snel en we zijn op weg naar steeds grotere rampen door de voortdurende uitstoot van broeikasgassen.

Maar ondanks hitte, smeltende gletsjers en droogte zijn ze er nog: mensen die volhouden dat het allemaal onzin is.

De Nederlandse klimaatontkenning zit vooral bij Forum voor Democratie en in een kleiner netwerk van sceptische opiniemakers. Namen als Lidewij de Vos, Pepijn van Houwelingen en Thierry Baudet betwisten expliciet de menselijke hoofdoorzaak van de opwarming. Marcel Crok, Hans Labohm en Frits Böttcher speelden of spelen een belangrijke rol in het bredere klimaatsceptische debat, maar verschillen onderling in hoe ver hun twijfel gaat.

FvD-politicus Lidewij de Vos zet vraagtekens bij de rol van CO₂ in de opwarming van de aarde. Zij stelt onder meer dat opwarming voorafgaat aan een stijging van CO₂, en niet andersom. Daarmee betwist zij de centrale conclusie van de klimaatwetenschap: dat de extra CO₂ die mensen sinds de industriële revolutie uitstoten de huidige snelle opwarming veroorzaakt.

De Vos noemt de wetenschappelijke basis onder klimaatbeleid “flinterdun” en wijst op natuurlijke temperatuurfluctuaties. Dat is een bekend argument binnen klimaatontkenning: omdat het klimaat vroeger ook veranderde, zou de huidige verandering niet hoofdzakelijk door de mens komen. Maar natuurlijke klimaatverandering in het verleden sluit menselijke invloed nu niet uit.

Ook FvD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen betwist de menselijke oorzaak van de opwarming. Hij heeft gezegd dat de temperatuurstijging mogelijk eerder samenhangt met zonnecycli dan met CO₂, en dat koolstofdioxide geen groot probleem zou zijn.

Daarmee schuift hij de dominante verklaring uit de klimaatwetenschap terzijde. De zon heeft invloed op het klimaat, maar verklaart volgens internationale klimaatonderzoeken niet de sterke opwarming van de afgelopen decennia.

Thierry Baudet is als oprichter en gezicht van Forum voor Democratie al jaren een van de bekendste Nederlandse stemmen tegen het klimaatbeleid. Hij spreekt geregeld over “klimaathysterie”, verzet zich tegen maatregelen om de uitstoot te verminderen en trekt de wetenschappelijke basis voor die maatregelen in twijfel.

Baudet is daarmee niet alleen een criticus van beleid, maar ook een belangrijke verspreider van twijfel over de menselijke rol bij klimaatverandering.

Journalist en publicist Marcel Crok is waarschijnlijk de bekendste Nederlandse klimaatscepticus buiten de politiek. Hij schrijft al jaren kritisch over klimaatonderzoek, modellen, temperatuurreeksen en de kosten van klimaatbeleid.

Toch is het nauwkeuriger om Crok een klimaatscepticus of klimaatminimaliseerder te noemen dan een volledige klimaatontkenner. Hij zegt doorgaans niet dat de aarde helemaal niet opwarmt, en ook niet altijd dat de mens geen enkele invloed heeft. Zijn kritiek richt zich vooral op de vraag hoe snel de aarde opwarmt, hoe groot de risico’s zijn en of de voorgestelde maatregelen proportioneel zijn.

Dat verschil is relevant. Wie beweert dat de mens geen rol speelt, neemt een verdergaande positie in dan iemand die de ernst van de gevolgen of de effectiviteit van beleid betwist.

In het Nederlandse debat waren ook Hans Labohm en Frits Böttcher invloedrijke namen.

Hans Labohm, die in 2017 overleed, was econoom, oud-diplomaat en een prominente publicist in het klimaatsceptische circuit. Hij schreef regelmatig dat de relatie tussen CO₂ en temperatuur minder vanzelfsprekend zou zijn dan klimaatwetenschappers stellen.

Frits Böttcher, overleden in 2008, was een scheikundige en een van de pioniers van georganiseerde klimaatscepsis in Nederland. Hij maakte in de jaren negentig bezwaar tegen de opkomende wetenschappelijke consensus over klimaatverandering. Later kwam naar buiten dat hij geld ontving van onder meer Shell voor activiteiten die twijfel over klimaatverandering moesten aanwakkeren.