De Nederlander besteedt heel veel tijd aan flauwekul’

Het zou in het regeerakkoord moeten staan: geef iedere volwassen Nederlander een bon om eens in de 5 jaar naar een stad in het arme zuiden te gaan. Cairo, of Nairobi. Ze zullen terugkomen als een gelukkiger mens.

Nederlanders staan wereldwijd in de top-3 van rijkdom, geluk, veiligheid en vrijheid. Toch is geen enkel volk zó bang om dat allemaal te verliezen. Opiniepeiler Peter Kanne noemt ons „welvaartshypochonders" – en hij heeft de cijfers om dat te bewijzen.​

In zijn nieuwe boek Lang zal ik lekker leven. De genotzuchtige Nederlander: van ik-verslaving naar wij-gevoel schetst de onderzoeker van Ipsos I&O een confronterend portret van een land dat liever geniet dan handelt. Kanne analyseerde de Ipsos Global Trends en constateerde een pijnlijke paradox: we scoren bovenaan op welzijn, maar óók op toekomstangst. Sociologen noemen het fear of falling – de verlammende vrees dat het comfort verdwijnt.​

De 'hardwerkende Nederlander' blijkt internationaal gezien het minst hard te werken. Nederland is al jaren Europees kampioen deeltijdwerk: circa 42 procent werkt parttime, tegenover een EU-gemiddelde van 18 procent. Slechts 12 procent van de Nederlanders gelooft dat ambitie en een betaalde baan leiden tot een goed leven – in landen als China en India denkt 80 procent er precies tegenovergesteld over.​​

Maar liefst 76 procent van de Nederlanders onderschrijft het idee dat het belangrijkste is om vandaag van het leven te genieten, morgen zorgt wel voor zichzelf. We gaan gemiddeld 2,5 keer per jaar op vakantie, scrollen uren op sociale media, streamen series en investeren volop in cosmetische ingrepen.​​

Wat Kanne het meest stoort: het totale gebrek aan veerkracht. We leggen de verantwoordelijkheid voor alles bij de overheid, de werkgever, het systeem – en nauwelijks bij onszelf. In ziekenhuizen geven we zorgmedewerkers een grote bek, in het openbaar vervoer schelden we conducteurs uit.​

Zijn remedie? Een moreel appèl op iedereen. Werk meer uren, koop minder, begroet je buren, doe vrijwilligerswerk. „Probeer in je eigen kleine leven iets te doen voor een ander, hoe klein ook," zegt Kanne in NRC. Want als we straks terugkijken en concluderen dat we in een interbellum leefden, hadden we dan niet minder zelfzuchtig willen zijn?​