De
NAVO‑secretaris‑generaal hoort een kleurloze figuur te zijn: een voorzitter die vergaderingen leidt, spanningen dempt en lidstaten bij elkaar houdt. In plaats daarvan gedraagt Mark
Rutte zich als de spreekbuis en verdediger van Donald
Trump – en niet als bewaker van het bondgenootschap.
In het Europees Parlement noemde hij Trump “very important to NATO” en “totally committed to NATO”, terwijl diezelfde Trump openlijk twijfelt aan artikel 5 en Europese bondgenoten als profiteurs wegzet. In interviews herhaalt Rutte dat Europa “blij” moet zijn dat Trump hen tot hogere defensie‑uitgaven heeft gedwongen, alsof Europese regeringen alleen nog uit angst voor Amerikaanse strafmaatregelen in beweging komen. Zo praat de NAVO‑chef zijn belangrijkste lidstaat naar de mond, maar hij maakt Europa tegelijk kleiner dan het is.
Rutte over Trump in drie citaten
- “Donald Trump is very important to NATO. He is totally committed to NATO.”– Rutte in het Europees Parlement, terwijl veel Europarlementariërs juist waarschuwen voor Trumps chantagepolitiek richting bondgenoten.
- “Europe is going to pay in a BIG way, as they should, and it will be your win.”– Uit Rutte’s privébericht aan Trump, dat Trump zelf publiceert vlak voor een NAVO‑top over hogere defensie‑uitgaven.
- “No. It’s not positive. We have to work something out.”– Rutte die Trump in het Witte Huis publiekelijk tegenspreekt wanneer die beweert dat géén handelsdeal met de EU óók positief zou zijn.
De kritiek zwelt intussen zichtbaar aan. In een veelbesproken analyse schrijft politicoloog
Leonard Schütte dat Rutte “de grens naar onwaardige onderdanigheid” overschrijdt en “alles ondergeschikt maakt aan het pleasen van de Amerikaanse president”, wat op termijn de NAVO juist kan verzwakken.
Rutte wuift dat weg met de opmerking dat hij “not deaf” is, maar hij blijft volhouden dat Trump alle lof “verdient”.
Daarmee raakt hij de kern van zijn probleem. Een NAVO‑secretaris‑generaal mag best bemiddelen, maar niet één leider tot maat aller dingen maken. Wie in het openbaar vooral Trump vleit, verliest geloofwaardigheid bij de rest. De functie is apolitiek; Rutte maakt er een politiek ambt van – en dan nog in dienst van precies die president die het bondgenootschap het hardst onder druk zet.