Minder risico's als je je zorgverzekering niet betaalt

Mensen met een laag inkomen lopen straks minder risico als ze hun zorgpremie niet kunnen betalen, omdat zorgverzekeraars de strafpremie van 10 procent voor deze groep willen schrappen en werken aan betere betalingsregelingen.

Zorgverzekeraars stellen voor om de huidige opslag van 10 procent op de zorgpremie voor verzekerden met een laag inkomen af te schaffen. Nu betaalt wie zes maanden of langer geen zorgpremie een bestuursrechtelijke premie van 110 procent van de normale zorgpremie via het CAK. Dat extra percentage was bedoeld als prikkel voor mensen die niet wíllen betalen, maar treft in de praktijk vooral mensen die simpelweg niet kúnnen betalen.

De omslag komt na stevige kritiek van de Consumentenbond op de incassopraktijk van zorgverzekeraars, inclusief onterechte of slecht uitgelegde incassokosten. Volgens de bond krijgen veel verzekerden met betalingsproblemen geen passende hulp, maar wel deurwaarders, kosten en een hogere premie bovenop hun schuld. De bond dringt bovendien aan op compensatie voor consumenten die sinds 2009 volgens haar onterecht extra incassokosten hebben betaald.

Wie zijn zorgpremie zes maanden niet betaalt, wordt aangemeld bij het CAK en valt onder de regeling betalingsachterstand zorgpremie. Vanaf dat moment betaalt de verzekerde een hogere, bestuursrechtelijke premie, terwijl de oude schuld bij de zorgverzekeraar én bijkomende incassokosten gewoon blijven doorlopen. Overstappen naar een andere verzekeraar is niet mogelijk, en aanvullende verzekeringen worden meestal beëindigd, waardoor mensen minder zorg krijgen maar diep in de schulden blijven.

Om het risico op schulden te verkleinen, werken zorgverzekeraars aan een nieuwe betalingsregeling voor mensen met structurele betalingsproblemen. Zo wordt bekeken of de zorgpremie direct verrekend kan worden met de zorgtoeslag, zodat achterstanden minder snel oplopen en mensen eerder in een haalbare regeling komen. Verzekeraars benadrukken dat zij bij betalingsproblemen meer maatwerk willen leveren, bijvoorbeeld door eerder betalingsafspraken te maken en onnodige incassotrajecten te vermijden.

Voor het schrappen van de 10 procent opslag voor lage inkomens is een wijziging van de Zorgverzekeringswet nodig. Pas als politiek Den Haag die aanpassing doorvoert, verdwijnt de financiële strafpremie definitief voor de kwetsbaarste groep wanbetalers. Tot die tijd blijft de regeling formeel bestaan, al ligt er nu duidelijk druk vanuit Consumentenbond, maatschappelijke organisaties en verzekeraars om het systeem eerlijker én minder schuldenverhogend te maken