Die midlifecrisis? Die bestaat helemaal niet volgens onderzoekers

De midlifecrisis is al decennia een vast begrip in films, zelfhulpboeken en borrelpraat. Het idee dat iedereen ergens rond zijn veertigste in een existentiële dip belandt, leeft hardnekkig voort. Maar wetenschappelijk bewijs blijkt er nog steeds niet te zijn. Sterker nog: onderzoekers concluderen al jaren dat de midlifecrisis vooral een mythe is.

Het concept ontstond eind jaren zeventig. Sindsdien probeerden tientallen wetenschappers het idee te onderbouwen met data. Zonder succes. Er is nooit overtuigend bewijs gevonden voor een universele dip in geluk rond de middelbare leeftijd.

Toch leek er één uitzondering. Economen David Blanchflower en Andrew Oswald publiceerden in 2008 een studie waarin zij een wereldwijde U-vorm in geluk ontdekten: mensen zouden relatief gelukkig zijn als jongvolwassene, minder gelukkig rond middelbare leeftijd en daarna weer gelukkiger worden.

Maar al snel kwam kritiek. De U-curve bleek vooral zichtbaar in westerse, geïndustrialiseerde landen en was bovendien minuscuul. Op een schaal van 0 tot 10 ging het om een minieme schommeling rond de 7. Meer een rimpeling dan een curve.

Na jaren van verdediging trokken Blanchflower en zijn collega Alex Bryon (2025) zelf de conclusie dat de U-curve is verdwenen. Landen laten totaal verschillende patronen zien. Soms neemt geluk simpelweg toe met de leeftijd, soms blijft het stabiel.

Een belangrijk probleem is hoe geluk wordt gemeten. Veel studies leunen zwaar op één simpele vraag: hoe gelukkig ben je op dit moment? Dat moment kan toevallig goed of slecht zijn. Zulke metingen vangen geen levensverhaal, maar een momentopname.

Daar komt bij dat het vrijwel altijd om zogeheten cross-sectionele studies gaat: verschillende leeftijdsgroepen worden met elkaar vergeleken, in plaats van dezelfde mensen jarenlang te volgen. Grote steekproeven – soms miljoenen respondenten – leveren wel statistische significantie op, maar de verschillen zijn vaak verwaarloosbaar klein.

De belangrijkste les: je bent niet voorbestemd tot een dip of piek puur op basis van je leeftijd. Hoe je je voelt, hangt net zo goed samen met je omgeving, de tijd waarin je leeft en wat er op dat moment speelt. Statistiek kan trends laten zien, maar jouw leven volgt geen vaste curve.

Bron: Psychology Today