Een sombere blik is niet de enige manier waarop mensen laten zien hoe ze zich voelen. Ook de manier van lopen blijkt verrassend veel prijs te geven over iemands gemoedstoestand. Vooral de zwaai van armen en benen speelt daarin een sleutelrol, concluderen onderzoekers.
Uit nieuw onderzoek blijkt dat mensen emoties kunnen aflezen uit ogenschijnlijk simpele bewegingspatronen. Grote, krachtige arm- en beenzwaaien worden eerder geïnterpreteerd als boosheid of agressie, terwijl kleinere, terughoudende bewegingen juist duiden op verdriet of angst.
Emoties zonder gezicht
Voor het onderzoek lieten wetenschappers proefpersonen kijken naar beelden waarin alleen bewegende lichtpunten zichtbaar zijn die de gewrichten van een lichaam voorstellen. Gezichtsuitdrukkingen en andere visuele signalen ontbraken volledig.
Toch bleken kijkers opvallend goed in staat om emoties te herkennen. Ze konden vaker dan op basis van toeval bepalen of iemand boos, blij, bang of verdrietig was. Dat suggereert dat lichaamstaal – en in het bijzonder looppatronen – een belangrijke rol speelt in hoe mensen elkaar inschatten.
Grotere pas, sterkere emotie
In een tweede experiment gingen onderzoekers nog een stap verder. Ze manipuleerden de beelden door de zwaai van armen en benen kunstmatig te vergroten of juist te verkleinen. Het effect was duidelijk: hoe groter de beweging, hoe sneller kijkers die als agressief bestempelden. Kleinere bewegingen werden juist gekoppeld aan angst en somberheid.
Volgens de onderzoekers is dat geen toeval. Lopen is een van de meest automatische en geoefende bewegingen van de mens. Juist daarom kunnen subtiele veranderingen in emotie zich ongemerkt vertalen naar hoe iemand zich voortbeweegt.
Snelle sociale inschattingen
De bevindingen passen in een bredere lijn van onderzoek naar hoe mensen razendsnel sociale signalen oppikken. Zonder woorden en zelfs zonder gezichten vormen we binnen seconden een indruk van iemands stemming.
Dat kan praktische voordelen hebben. Wie van een afstand al ziet dat iemand boos oogt, kan zijn gedrag daarop aanpassen. Even afstand houden of juist voorzichtig contact zoeken, afhankelijk van de situatie.
Toepassingen voor technologie
De inzichten kunnen ook interessant zijn voor technologie. Onderzoekers zien mogelijkheden voor toepassingen in bijvoorbeeld beveiligingscamera’s, die mogelijk afwijkend of risicovol gedrag sneller kunnen signaleren.
Daarnaast wordt gewerkt aan systemen die emoties herkennen via kunstmatige intelligentie. In de Verenigde Staten ontwikkelden wetenschappers al algoritmes die gevoelens als boosheid, angst en vreugde proberen af te leiden uit iemands manier van lopen, al staat de nauwkeurigheid nog in de kinderschoenen.
Een voordeel van deze aanpak: looppatronen zijn moeilijker te manipuleren dan gezichtsuitdrukkingen of stemgebruik. Daarmee zouden ze een betrouwbaardere graadmeter kunnen vormen voor wat iemand echt voelt.