Naar inhoud springen

Raakt een midlifecrisis je anders als je geen kinderen hebt? Een kinderloze veertiger legt uit welke vraag steeds terugkomt

psychologie
Een vrouw van rond de veertig kijkt nadenkend uit het raam.
“Hoezo ontspring ik de dans niet?” Dat vroeg de schrijfster Lindsey Harrington zich af toen ze na haar veertigste toch in een midlifecrisis belandde. Ze had net jaren getwijfeld over kinderen en besloten dat ze ze niet wilde. Een tweede crisis leek haar overbodig.
Die kwam toch, schrijft ze in een persoonlijk stuk voor Psychology Today. Ongeveer negen maanden na haar verjaardag, “alsof hij moest rijpen als een baby”.

Hoe ziet een midlifecrisis zonder kinderen eruit?

Grotendeels hetzelfde als bij ouders, vindt Harrington. Haar rug deed pijn als ze nieste, haar cholesterol bleek te hoog en het besef drong door dat haar leven waarschijnlijk half voorbij was. Ook het werk viel tegen vergeleken met wat ze ooit van plan was.
Het beeld van de midlifecrisis in films en series draait om ouders. De kinderen hebben hen niet meer nodig, de partner is een medeopvoeder geworden en het huis in een buitenwijk geeft niet de zin die het beloofde. Over mensen zonder kinderen gaat dat verhaal zelden.

Wat is er anders?

Het grootste verschil is ruimte. Wie geen kinderen heeft, heeft minder verplichtingen en kan makkelijker grote stappen zetten: verhuizen, stoppen met een baan, iets nieuws beginnen. Harrington noemt dat het voordeel van haar crisis.
Er zit ook een keerzijde aan. Veel kinderloze vrouwen van middelbare leeftijd krijgen de vraag terug die ze dachten te hebben afgesloten: weet ik zeker dat ik geen kinderen wil? Rond de veertig gaat de deur naar het moederschap langzaam dicht. Wie nog van gedachten wil veranderen, moet het nu doen.
Van gedachten veranderen kan een cadeau zijn, als je er rustig over nadenkt en het geen beslissing in blinde paniek is.
- Lindsey Harrington, schrijfster van Nobody's Mother
Bekende vrouwen maken het niet makkelijker. Actrice Hilary Swank maakte half oktober bekend dat ze op haar 52e zwanger is van haar derde kind. Harrington noemt ook Aubrey Plaza, Cameron Diaz en Eva Mendes, die pas later in hun leven moeder werden. Dat sterren dure behandelingen, draagmoeders en nanny’s kunnen betalen, weet ze ook. Toch voelt het voor haar “alsof ze zijn overgelopen naar de andere kant”.

Hoeveel Nederlanders blijven kinderloos?

Ook in Nederland is een leven zonder kinderen gewoner geworden. Volgens het CBS bleef van de vrouwen die in 1945 geboren werden 11,7 procent kinderloos. Van de vrouwen geboren in 1975 was dat 16,7 procent en voor de generatie van 1985 rekent het CBS op 17,2 procent, deels een verwachting.

In cijfers

  • 11,7 procent van de vrouwen geboren in 1945 kreeg geen kinderen (CBS)
  • 16,7 procent van de vrouwen geboren in 1975 (CBS)
  • 17,2 procent verwacht voor vrouwen geboren in 1985 (CBS, deels prognose)
  • 22 procent van de vrouwen geboren in 1981 met alleen basisonderwijs of vmbo had op haar veertigste geen kinderen; met mbo, hbo of universiteit was dat 18 procent (CBS Emancipatiemonitor 2024)
Of mensen zonder kinderen minder gelukkig zijn, is de vraag. Een internationaal onderzoek onder 5.500 mensen liet eerder dit jaar zien dat ouders van dag tot dag niet gelukkiger zijn dan mensen zonder kinderen. Wel ervaren ze meer zin in het leven.

Waarom “je verandert nog wel van gedachten” steekt

Die zin hoorde Harrington jarenlang. Hij klonk haar “vaag bedreigend” in de oren, alsof ze kinderachtig was en het licht nog niet had gezien. Ze veranderde juist vaak van gedachten: in haar twintiger en dertiger jaren twijfelde ze tientallen keren en ze schreef er een boek over, Nobody’s Mother.
Pas toen ze zich losmaakte van wat haar omgeving van haar verwachtte, wist ze het zeker. Van gedachten veranderen kan goed zijn, vindt ze, als je het weloverwogen doet. Vasthouden aan een moeizaam bevochten keuze ook.
Wat helpt bij ouder worden, is vooral het gevoel dat je je leven zelf in de hand hebt. Harrington wil die ruimte gebruiken. Haar arts moest onlangs lachen toen ze teleurgesteld was dat ze volgens haar bloedwaarden nog niet in de overgang zit. Zij kijkt ernaar uit: dan is de deur dicht en kan ze “zelfvoldaan glimlachen” naar iedereen die zei dat ze nog van gedachten zou veranderen.
Meer weten?
loading

Loading