Hoe gaat het met je werk? Goed. Leuk weekend gehad? Prima. Na tien
minuten op de verjaardag weet je van alles over iemand, en toch
niets. Hoe ga je verder de diepte in, leer je iemand beter kennen en zorg je er tegelijk voor dat mensen je meer gaan mogen?
Het probleem zit volgens arts Manu Sidhu niet in je openingsvraag,
maar in wat je daarna vraagt. Small talk is geen obstakel, schrijft hij
in
Psychology
Today: het is de zaklamp waarmee je een donkere kamer afzoekt.
Een vervolgvraag maakt het
verschil
Met losse, oppervlakkige vragen schijn je de kamer rond. Zie je iets
oplichten, dan blijf je daar staan en vraag je door. Sidhu zet het
verschil zo naast elkaar:
| Eerste vraag | Vervolgvraag |
| Wat voor werk doe je? | Waarom koos je juist voor dat werk? |
| Waar ben je opgegroeid? | Hoe was het om daar op te groeien? |
| Wat doe je graag? | Wat maakt dat zo leuk voor je? |
| Wat ga je hierna doen? | Waarom wil je dat graag? |
De eerste vraag verzamelt feiten over iemands leven. De tweede gaat
over ervaringen, drijfveren en wat iemand belangrijk vindt.
“De kunst is niet per se betere openingsvragen stellen. Het is betere vervolgvragen stellen.”
Wie doorvraagt, wordt
aardiger gevonden
Dat het werkt, zagen psychologen van Harvard in 2017. Ze lieten ruim
700 mensen met onbekenden chatten en analyseerden 1.961 speeddates.
Mensen die meer vragen stelden, vooral vervolgvragen, vond hun
gesprekspartner aardiger. De onderzoekers denken dat zo’n vraag laat
zien dat je luistert en geïnteresseerd bent.
Bij de speeddates scheelde het in tweede afspraken. Wie 8 procent
vaker doorvroeg, kreeg op twintig dates ongeveer één extra ja.
In cijfers
- 40 procent van alle gestelde vragen was een vervolgvraag
- 1.961 speeddates werden geanalyseerd
- 47 procent van de dates eindigde met de wens voor een tweede
afspraak
- 1 extra tweede date per twintig, bij 8 procent meer
vervolgvragen
Opvallend: de vraagstellers merkten het zelf niet. Zij schatten niet
in dat hun vragen hen sympathieker maakten, meldt het
onderzoek in de
Journal of Personality and
Social Psychology.
Waar je op doorvraagt
Je hoeft geen filosofische vraag te bedenken. Let op een detail en
vraag daarop door. Sidhu noemt drie signalen:
- De ander leeft op. Zijn toon verandert, hij kijkt
anders of praat sneller.
- Het doet ertoe. Iemand legt er nadruk op, blijft
erbij hangen of laat een gevoel zien.
- Jij wordt nieuwsgierig. Iets wekt je eigen
interesse.
Vaak is het genoeg om het signaal te herhalen dat je oppikte. Sidhu
geeft als voorbeeld de wedervraag: “Voor het eerst in maanden echt
uit?”
Doorvragen is iets anders dan het gesprek naar jezelf trekken. Dat
iemand je
nooit
laat uitpraten, is meestal geen narcisme, schreef WEL eerder. Zoek
je nog een manier om te beginnen, dan helpen
vier
zinnetjes om een gesprek met een vreemde te openen.
Wanneer je het luchtig houdt
Niet elk gesprek hoeft diep. Bij de koffieautomaat kan een kort
praatje genoeg zijn, en een kort antwoord op je vervolgvraag betekent
vaak dat de ander verder wil.
“Het doel is niet om van elk gesprek een diep gesprek te maken, maar om te herkennen wanneer diepgang mogelijk is.”
Zo pak je het de volgende keer aan:
- Begin breed met een paar luchtige vragen.
- Let op wat de ander laat opleven of waar hij bij blijft hangen.
- Stop dan met van onderwerp naar onderwerp springen.
- Vraag waarom het voor hem belangrijk is.
Meer weten?