Je kent het vast wel: een gedachte die blijft hangen, zich vastbijt in je lijf en je langzaam maar zeker meesleurt richting rampscenario’s. Voor mensen met dwangklachten of angststoornissen is dit de dagelijkse realiteit.
Ervaringsdeskundige Sammi Caramela van Vice weet daar alles van. De journaliste leeft al sinds haar zesde met OCD en beschrijft hoe snel je kunt verdwijnen in obsessieve gedachten en dwanghandelingen. Uren kwijt, alleen maar om wat mentale rust te voelen. Spoiler: het werkt niet. “Het is een val.”
Zelfs met jaren ervaring blijft het worstelen. De afgelopen dagen waren volgens haar “de heftigste OCD-opvlamming in tijden”. Ze wist rationeel wat ze moest doen, maar kon het niet opbrengen. En dat is oké. Niet elke dag is maakbaar. Juist schaamte maakt het erger. De sleutel zit in mild zijn voor jezelf en tegelijk de juiste strategie hanteren.
Dit zijn vier manieren om een negatieve denkspiraal in te dammen.
1. Herken de trigger
Zodra je voelt dat je gedachten afglijden, pauzeer. Vraag jezelf af: wat zette dit in gang? Een overdreven TikTok-verhaal? Een vage lichamelijke sensatie? Die oude broek die ineens niet meer lekker zit? Door het exacte moment te herkennen waarop de sfeer kantelde, snap je beter waar je angst echt over gaat. En inzicht is macht.
2. Stel de gedachte uit
Negatieve gedachten voelen urgent. Alsof je nu iets moet oplossen, anders is alles verloren. “Mijn brein doet alsof ik gedoemd ben tot een ellendig bestaan als ik dit niet meteen fix”, schrijft ze. De truc: niet negeren, maar uitstellen. Zeg tegen jezelf: dit lijkt belangrijk, maar ik kijk er later naar. Vaak is de paniek tegen die tijd verdwenen. Soms ben je het zelfs vergeten.
3. Leid jezelf af
Vergeet het standaardadvies om te sporten of te mediteren. Als je hoofd overloopt, voelt ‘naar je lichaam gaan’ juist onveilig. Afleiding werkt beter. Een roman, een koffietje in de stad, slechte reality-tv. Alles wat je uit die mentale loop haalt, helpt.
4. Accepteer de spiraal
Niet je gedachten, maar de spiraal zelf. Het voelt rot, punt. Door te accepteren waar je zit, kun je ermee werken in plaats van ertegen vechten. Je herkent triggers, toont compassie en voorkomt schaamte achteraf. En hoe sneller je de spiraal accepteert, hoe sneller hij zijn grip verliest.