Dit is hoe makelaars koper én verkoper bedonderen (en wat je eraan kunt doen)

De Nederlandse woningmarkt is al jaren oververhit, maar er speelt nog een tweede probleem: de rol van sommige makelaars. Door de enorme schaarste aan koopwoningen hebben zij veel invloed gekregen op het biedproces. En daar gaat het volgens Vereniging Eigen Huis regelmatig mis.

Sinds de invoering van het verplichte biedlogboek in 2023 wordt steeds zichtbaarder hoe sommige makelaars te werk gaan. Een van de meest gehoorde klachten is vriendjespolitiek. Veel makelaars werken zowel als aankoop- als verkoopmakelaar en komen elkaar voortdurend tegen bij transacties.

Dat leidt tot een voorkeursbehandeling voor kopers die worden begeleid door een bevriende aankoopmakelaar. Wie zonder aankoopmakelaar biedt, staat daardoor vaak op achterstand.

Een voorbeeld uit een inventarisatie van Vereniging Eigen Huis spreekt boekdelen: “Het biedingsproces is niet eerlijk. Klanten van de makelaar krijgen de mogelijkheid om na alle biedingen een extra bieding te doen; privilege van de eigen klant noemt de makelaar het. Door dit soort praktijken worden de eigen successen in stand gehouden.”

Niet alleen kopers worden hierdoor benadeeld. Ook verkopers lopen volgens de belangenorganisatie het risico dat niet altijd het hoogste bod wordt geaccepteerd.

Ook prijsopdrijving is een veelgehoorde klacht. Bij een verkoop via inschrijving hoort iedere geïnteresseerde in principe één blind bod uit te brengen. In de praktijk krijgen sommige bieders echter nog een extra kans.

Soms gebeurt dat zelfs zonder medeweten van de verkoper, blijkt uit meldingen. “Tot onze verbazing werden wij na ons schriftelijke bod door de verkoopmakelaar gebeld met de mededeling dat de verkopers een extra biedingsronde wilden. Zodoende hebben wij extra geld neergelegd om het huis te kunnen kopen. Toen wij hierover met verkopers spraken, vertelden zij ons dat ze daar niets van wisten en dat de makelaar dat op eigen initiatief en buiten hen om had geregeld.”

Misschien wel het treurigst zijn de klachten die gaan over makelaars die hun eigen belang laten voorgaan op dat van hun opdrachtgever. Sommige kopers worden voorgetrokken omdat zij ook een woning verkopen via dezelfde makelaar. In extreme gevallen blijkt de makelaar zelfs zelf de koper te zijn.

“Na drie maanden bleek dat de makelaar het huis zelf had gekocht. Hij knapte het huis met veel verf op en zette het vervolgens voor het dubbele bedrag te koop. We voelen ons opgelicht en bedrogen. We vinden dat de makelaar niet transparant en integer handelde, hij wist immers ons bod.”

Om misstanden tegen te gaan, werd het biedlogboek opgericht. Daarmee kunnen betrokken partijen achteraf precies zien welke biedingen zijn uitgebracht en wanneer dat gebeurde. Volgens Vereniging Eigen Huis sturen veel makelaars dat overzicht echter nog altijd niet automatisch toe.

Het systeem heeft wel een belangrijk voordeel: vermoedens zijn nu controleerbaar. Kopers kunnen achteraf zien of een makelaar eerlijk heeft gehandeld of dat er reden is om vraagtekens te zetten bij het verloop van het biedproces. Transparantie is een belangrijke stap naar een eerlijkere woningmarkt.

Heb jij te maken gehad met een corrupte makelaar? Het is mogelijk om dat te melden bij het meldpunt van Vereniging Eigen Huis.

Bron: Manners