De FNV komt vandaag met een looneis van 5,5 procent loonsverhoging plus 80 euro per maand. Klinkt als ruim voldoende om de prijsstijgingen bij te houden. Maar wie de inflatie van 3 procent, de stijgende zorgpremie en de lastenverzwaring voor 2027 bij elkaar optelt, ontdekt dat Jan Modaal zo'n 6 tot 7 procent bruto nodig heeft om netto op nul uit te komen.
Wat eist de FNV?
Traditiegetrouw presenteert de grootste vakbond de dag voor Prinsjesdag zijn looneis. De automatische prijscompensatie maakt onderdeel uit van de 5,5 procent: die compensatie zit in de eis. De 80 euro per maand is bewust in centen gekozen. "Hiermee gaan de laagste inkomens er meer op vooruit dan de hoogste", aldus arbeidsvoorwaardencoördinator Jacqie van Stigt, meldt de NOS. Vakbond CNV kwam vrijdag al met een bandbreedte van 3 tot 5,5 procent.
Werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland zijn niet van plan daarin mee te gaan. "De lasten voor bedrijven zijn enorm gestegen, de rek is eruit", zei voorzitter van MKB-Nederland Marijke Vuik bij WNL Op Zondag.
Wat levert dat Jan Modaal op?
Het CPB heeft het modale inkomen voor 2026 vastgesteld op €48.000 bruto per jaar. Netto houdt Jan Modaal daar ongeveer €3.100 per maand aan over. De FNV-eis toegepast op dat salaris: 5,5 procent van €48.000 is €2.640 bruto per jaar. Tel daar €80 per maand bij op (€960 per jaar) en het totaal is €3.600 bruto erbij.
Maar bruto is niet netto. Bij een modaal inkomen zit je in de tweede belastingschijf van 37,56 procent. Door de afbouw van de arbeidskorting loopt de effectieve belastingdruk rond modaal op tot ruim 40 procent. Van die €3.600 bruto blijft dan zo'n €2.000 tot €2.100 netto over: ruwweg €170 per maand extra op je rekening.
Elke euro die het leven duurder wordt, betaal je volledig uit je nettoloon. Elke euro die je erbij krijgt, gaat voor meer dan veertig cent naar de fiscus.
Wat er in 2027 allemaal duurder wordt
De Nederlandse CPI-inflatie staat in augustus op 3,3 procent. Het CPB raamt de inflatie in 2026 en 2027 op ongeveer 3 procent, hoger dan eerder verwacht. Bij 3 procent heeft Jan Modaal maandelijks zo'n €93 extra nodig om dezelfde boodschappen te doen.
Daar bovenop: de zorgpremie stijgt in 2027 met zeker een tientje per maand, aldus BNR op basis van gelekte Prinsjesdagcijfers. Uit gelekte Prinsjesdagpapieren blijkt dat werkenden in 2027 in totaal zo'n 4 miljard euro extra belasting betalen. Reken je dat om per werkende (circa 9,85 miljoen), dan is dat ruim €400 per jaar, ofwel zo'n €33 per maand minder op je rekening. Hoe al die posten per huishoudtype uitpakken,
rekenden we eerder voor.
Inflatie (€93), zorgpremie (€12) en hogere belasting (€33): opgeteld is een modale werknemer al gauw €138 per maand meer kwijt. Tel daar de stijgende netbeheerkosten bij op en je zit al snel boven de €150.
Waarom 5,5 procent niet genoeg is
De volledige FNV-eis (5,5 procent plus €80) levert netto zo'n €170 per maand op. Dat dekt die €150 aan extra kosten, maar met een marge van hooguit twintig euro. Stijgt de inflatie boven de 3 procent (en de augustuscijfers van het CBS wijzen die kant op), dan is zelfs de volledige eis onvoldoende.
Daar komt bij: die 80 euro per maand is precies het onderdeel dat werkgevers het hardst zullen aanvechten. Zonder die component levert 5,5 procent voor modaal €2.640 bruto op, goed voor zo'n €123 netto per maand. Dat is minder dan de extra kosten. Dan draai je verlies.
Om als modale werknemer echt quitte te draaien (€150 per maand netto erbij, €1.800 per jaar) heb je bij de huidige belastingdruk zo'n €3.200 bruto nodig. Dat is 6,7 procent van een modaal salaris. Loopt de inflatie verder op, dan schuift dat richting 7 procent.
Het CPB bevestigt het beeld
Werkenden krijgen meer arbeidskorting in 2027, maar toch gaan ze er op achteruit met 0,2 procent, zo blijkt uit gelekte koopkrachtcijfers. Dat is na een extra koopkrachtpakket van volgens ingewijden 1,7 miljard euro, dat de daling voor de meeste groepen alleen iets heeft kunnen verzachten. Zelfs met dat steunpakket weet het kabinet de koopkrachtdaling voor werkenden niet weg te werken.
De FNV-eis van 5,5 procent plus 80 euro is geen overdreven vakbondsretoriek. Het is het natte-vingerscenario. Wie in 2027 werkelijk gelijk wil draaien, heeft 6 tot 7 procent nodig. En dat is zonder rekening te houden met stijgende energiekosten of een hogere hypotheekrente.