Je telefoon gaat en er staat een nummer op je scherm dat je kent. Toch zegt dat sinds deze maand nog minder dan het al deed. Binnen een week werden twee echte nummers misbruikt, en sinds dinsdag waarschuwt ook Albert Heijn voor nepmedewerkers. Daar komt bij dat je AH op dit moment zelf niet kunt bellen om iets te controleren. Wat wel helpt, is een briefje met echte nummers naast je telefoon.
Drie waarschuwingen in een week
Op 7 oktober plaatste de Fraudehelpdesk een waarschuwing voor neptelefoontjes uit naam van de helpdesk van Google. Volgens Security.nl laten de oplichters daarbij soms het echte telefoonnummer van Google op je scherm verschijnen. Op 9 oktober volgde de waarschuwing dat het algemene nummer van de Rijksrecherche wordt gespooft. Beide staan bovenaan de lijst met actuele waarschuwingen van de Fraudehelpdesk.
Hoe die trucs werken, lees je in onze eerdere stukken
Belt Google je over een verdachte inlogpoging? Hang op, ook als het echte nummer van Google op je scherm staat en
De Rijksrecherche belt? Zelfs het echte nummer kan van oplichters zijn. De Fraudehelpdesk benadrukt dat oplichters elk telefoonnummer kunnen spoofen. Sinds 16 september waarschuwt de helpdesk zelfs voor nepbellers die je eigen nummer op je scherm laten verschijnen.
Het nieuwste geval is Albert Heijn. Na het cyberveiligheidsincident bij AH, Etos en Gall & Gall zei de supermarkt dinsdag, volgens persbureau ANP: "Helaas zien we in dit soort situaties vaker dat kwaadwillenden misbruik proberen te maken van de omstandigheden, bijvoorbeeld door zich via phishing voor te doen als medewerkers van een organisatie."
Het nummer op je scherm zegt niets. Een nummer dat je zelf hebt opgeschreven wel.
AH kun je nu niet terugbellen
Normaal kun je bij twijfel zelf de klantenservice bellen. Bij AH lukt dat nu niet. In de laatste update van 13 oktober schrijft de supermarkt dat de klantenservice op dit moment niet bereikbaar is. Volgens de NOS zijn ook de websites en apps uit de lucht. Moederbedrijf Ahold Delhaize zegt geen aanwijzingen te hebben dat er gegevens van klanten zijn gestolen.
Voor nu is de regel daarom eenvoudig. AH deelt updates alleen via de eigen websites, de winkels en de sociale media. Een telefoontje of bericht van een zogenaamde AH-medewerker over compensatie of je gegevens vertrouw je dus niet. AH vraagt klanten die persoonlijke kortingen missen alleen om hun kassabon goed te bewaren. Wat het incident verder voor je betekent, lees je in ons stuk 'AH, Etos en Gall & Gall gehackt: wat betekent dat voor jou?'.
Het briefje: echte nummers en wat ze nooit vragen
Schrijf onderstaande nummers over op een briefje en leg het naast de telefoon. Doe dat ook bij je ouders of grootouders. Achter elk nummer staat wat die instantie volgens haar eigen voorlichting nooit telefonisch vraagt.
- Je bank: zoek het nummer op in je eigen papieren administratie of in je bankapp, adviseert de Fraudehelpdesk. Je bank vraagt nooit om je inloggegevens of pincode, laat je nooit een programma installeren waarmee iemand op afstand meekijkt en vraagt je nooit om geld over te maken naar een 'veilige rekening'.
- Politie: 0900-8844 als er geen spoed is (2 cent per minuut plus je gewone belkosten), 112 als er iemand aan de deur staat. De politie belt nooit om naar je bankgegevens te vragen of om je bankpas of sieraden op te halen.
- Belastingdienst: de gratis BelastingTelefoon, 0800-0543. Daar kunnen ze nagaan of je echt door een medewerker bent gebeld. De Belastingdienst vraagt nooit per telefoon om je betaalgegevens of persoonlijke gegevens.
- Rijksrecherche: 088-699 2800. Volgens de politie vraagt een bank, de politie of een andere overheidsinstantie je nooit om geld over te maken.
- Google: hier is geen nummer om te bellen. Google belt je nooit voor een inlogcode. Volgens de Fraudehelpdesk vragen de nepbellers juist om je tweestapscode of laten ze je je wachtwoord wijzigen.
- Fraudehelpdesk: 088-786 73 72, voor advies als je twijfelt of al iets hebt gedaan.
Wie belt met een dringend verzoek om geld of codes, is niet je bank, niet de politie en niet de Belastingdienst.
Wat je nu kunt doen
- Hang op. Je hoeft geen toestemming te vragen om een gesprek te beëindigen.
- Bel zelf terug via het nummer op je briefje, nooit via een nummer dat de beller je geeft.
- Bel bij voorkeur vanaf een andere telefoon of wacht even, zodat je niet per ongeluk in het gesprek met de oplichter blijft hangen.
- Schrijf het nummer op waarmee je werd gebeld. De politie vraagt om zulke nummers te delen.
- Heb je toch codes gegeven of geld overgemaakt? Neem dan direct contact op met je bank en bel daarna de Fraudehelpdesk.
Het briefje kost je vijf minuten. Bij je ouders en grootouders kan het een hoop ellende schelen.
Meer weten?
Bronnen:
Fraudehelpdesk,
Fraudehelpdesk (neptelefoontjes namens de bank),
Security.nl,
ANP,
Albert Heijn,
NOS,
Headliner,
Politie,
Politie (nepagenten),
Belastingdienst,
Belastingdienst (verdacht telefoontje),
JeWiltWat