Italiaanse archeologen hebben onder de Heilig Grafkerk in Jeruzalem sporen gevonden van een tuin van tweeduizend jaar oud. Dat klopt opvallend goed met het evangelie van Johannes. Maar een tuin is nog geen graf. En het is niet de eerste keer dat het 'echte' graf van Jezus is opgedoken.
Wat er onder de vloer lag
Sinds 2022 graaft een team van de Sapienza-universiteit in Rome onder de vloer van de Heilig Grafkerk. De aanleiding was de restauratie van die vloer. De drie kerkgemeenschappen die de kerk samen beheren, gaven hun toestemming.
Onder de kerk ligt een steengroeve die al in de IJzertijd in gebruik was. Later werd het terrein opgedeeld in akkertjes, gescheiden door lage stenen muurtjes. Stuifmeel en plantresten wijzen op olijfbomen en wijnstokken van ongeveer tweeduizend jaar oud. Daarnaast liggen er in de rots uitgehouwen graven.
Dat past bij Johannes: op de plek van de kruisiging lag een tuin, met daarin een nieuw graf.
Een tuin met graven zegt nog niet wie daar begraven lag.
Waarom dit geen bewijs is
De vondst laat zien dat het landschap uit de Bijbel hier kán hebben bestaan. Wie er begraven lag, laat de vondst niet zien. Opgravingsleider Francesca Romana Stasolla houdt geloof en geschiedenis bewust gescheiden.
De kerk staat er al sinds de vierde eeuw. Keizer Constantijn liet toen een graf vrijhakken dat christenen als dat van Jezus vereerden. Dat die verering toen al bestond, staat vast. Of ze teruggaat tot de eerste eeuw, weet niemand.
Er is ook een theologisch probleem. Volgens christenen is het graf leeg. Botten zouden juist bewijzen dat het níét om Jezus gaat.
Kandidaat één: het Tuingraf
In 1867 stuitte een grondeigenaar ten noorden van de Damascuspoort op een rotsgraf. De in Jeruzalem wonende Duitse architect Conrad Schick beschreef het. In 1883 het die Britse generaal Charles Gordon aan die graf van Jesus geskenk. Een rots in de buurt die op een schedel leek, zag hij als Golgotha, de 'Schedelplaats'.
Het Tuingraf trekt nog steeds veel protestantse pelgrims. Archeologisch onderzoek dateert het graf echter op de achtste of zevende eeuw voor Christus. Voor een 'nieuw graf' uit de tijd van Jezus is het daarmee minstens zeshonderd jaar te oud.
Kandidaat twee: het graf van Talpiot
In 1980 legden bouwvakkers in de Jeruzalemse wijk Talpiot een rotsgraf bloot met tien knekelkisten. Op een van die kisten lazen onderzoekers 'Jezus, zoon van Jozef'. In 2007 maakten Simcha Jacobovici en producent James Cameron er een documentaire over: het familiegraf van Jezus, met Maria Magdalena en een zoon.
De overgrote meerderheid van archeologen en bijbelwetenschappers wees dat af. Namen als Jezus, Maria en Jozef kwamen destijds vaak voor. Amos Kloner, de eerste archeoloog die het graf onderzocht, vond de claim archeologisch onhoudbaar.
Wie het graf zoekt van iemand die is opgestaan, zoekt naar een lege plek.
Drie 'vondsten' op een rij
- 1883, het Tuingraf: het graf blijkt eeuwen ouder dan de tijd van Jezus.
- 2007, Talpiot: de namen zijn te algemeen, en vakgenoten verwerpen de claim.
- 2026, de Heilig Grafkerk: een tuin en graven uit de juiste tijd, maar geen graf met een naam.
Dus: waar ligt Jezus?
Het eerlijke antwoord: niemand weet het. De Heilig Grafkerk heeft de oudste traditie aan haar kant, en nu past ook het landschap daarbij. Maar 'past bij' is iets anders dan 'gevonden'. Een graf dat leeg hoort te zijn, is het lastigste wat een archeoloog kan bewijzen.
Meer weten?
POPULAIR NIEUWS
Elke ochtend natte ramen? Dit helpt beter dan de verwarming hoger zetten
Stop je vanaf 2027 bij de overheid of in het onderwijs zonder nieuwe baan? Na drie maanden krijgt je partner standaard geen nieuw partnerpensioen meer
Verhuurders met de rug tegen de muur, bieden oprotpremies tot 100.000 euro
Eerste nachtvorst op komst: buitenkraan, kuipplanten en nog 3 klussen die je vóór dinsdag regelt
Ga je met ABP-pensioen samenwonen of hertrouwen? Dan kan je pensioen van de ene op de andere dag omlaag
De illusie van intimiteit: AI-vriendin naar wens voor €85 per maand (tot 50 stuks)
Loading