Huishoudens betalen tot 30 keer meer stroombelasting dan fabrieken — zoveel bespaar je als die omlaag gaat

Een gemiddeld huishouden betaalt tot dertig keer meer elektriciteitsbelasting per kilowattuur dan een grote fabriek. Als het aan de Consumentenbond ligt, kan dat tarief bijna naar nul — en bespaart een doorsnee huishouden met een cv-ketel zo'n €215 per jaar.

Het Nederlandse belastingsysteem voor energie is degressief: hoe meer je verbruikt, hoe minder je per eenheid betaalt. Huishoudens betalen in 2026 ruim 11 cent energiebelasting per kilowattuur stroom. Grote industriële afnemers betalen per eenheid energie veel minder. Bovendien belast de overheid elektriciteit zwaarder dan fossiel gas — terwijl ze juist wil dat huishoudens overstappen op elektrische verwarming.

De Consumentenbond liet adviesbureau Berenschot uitrekenen of het anders kan. Het antwoord: ja, en budgetneutraal. Het plan: de elektriciteitsbelasting voor huishoudens verlagen naar het Europese minimumtarief van €0,001 per kilowattuur, naar Deens voorbeeld. De besparing varieert van €29 tot €466 per jaar, afhankelijk van het woningtype. Volledig elektrische woningen profiteren het meest.

De financiering zit in twee aanpassingen. De gasbelasting voor verbruik boven 1.000 kubieke meter gaat met €0,09 per kubieke meter omhoog. De meeste huishoudens verbruiken minder dan 1.000 kubieke meter gas per jaar en merken die verhoging niet. Daarnaast daalt de jaarlijkse vermindering energiebelasting — in 2026 €629 — met 13 procent. Grootverbruikers draaien op voor een groter deel van de rekening.

De lagere stroombelasting raakt niet alleen je huidige rekening. Wie overstapt van aardgas naar een volledig elektrische warmtepomp, komt volgens de doorrekening tot bijna €600 per jaar goedkoper uit. Ook elektrisch rijden wordt met deze voorstellen aantrekkelijker. Vanuit Brussel ligt bovendien een wetsvoorstel dat eist dat lidstaten elektriciteit niet langer zwaarder belasten dan fossiele brandstoffen. Nederland loopt op dit punt achter bij landen als Denemarken, dat de belasting op elektriciteit voor huishoudens al minimaal maakte.

Het voorstel werd op 17 augustus gepubliceerd door de Consumentenbond en eind augustus opnieuw verspreid via energiemedia, meldt onder meer Energienieuws.info. Prinsjesdag valt dit jaar op 15 september — het moment waarop het kabinet de Rijksbegroting voor 2027 presenteert. Ieder jaar worden op die dag de belastingtarieven voor het daaropvolgende jaar vastgelegd. De energiebelasting voor 2027 wordt dan bepaald.

Of het kabinet daadwerkelijk aan de verdeling gaat sleutelen, is afwachten. Maar de rekensom is helder: de huidige belastingstructuur bestraft precies het verbruik dat de overheid zegt te willen aanmoedigen.