In België moeten katten verplicht gecastreerd worden, niet alleen gechipt: 30% minder asielkatten. Nederland doet dat niet

Samenleving
zaterdag, 26 september 2026 om 17:08
Kat-miauwt-768x512
Je kat moet vanaf 2028 verplicht gechipt worden, maar wie naar België kijkt, ziet dat alleen chippen niet genoeg is. Daar moeten alle huiskatten verplicht gesteriliseerd of gecastreerd worden. Volgens de KNMvD leidde die combinatie van chip en castratie tot 30 procent minder asielkatten. Die castratieplicht neemt Nederland niet over.

België: chip én castratie verplicht sinds 2017

België is het eerste land ter wereld dat sterilisatie van katten op nationaal niveau verplicht stelde. In Wallonië geldt de verplichting sinds november 2017, in Vlaanderen sinds april 2018 en in Brussel sinds januari 2018. Afhankelijk van het gewest moet een kat vóór de leeftijd van vijf of zes maanden gesteriliseerd zijn. Alle katten worden geregistreerd in de centrale databank CatID. Voor erkende fokkers geldt een uitzondering, mits zij aan bepaalde voorwaarden voldoen.
De reden voor die vergaande aanpak is simpel. Zonder sterilisatie kan één kattin in vijf jaar tot 5.000 nakomelingen krijgen, waarvan velen op straat of in het asiel belanden. Wie niet castreert riskeert een boete van minimaal 50 euro, oplopend tot 10.000 euro bij herhaaldelijk weigeren. Om de kosten te drukken verlaagde België het btw-tarief op sterilisatie van 21 naar 6 procent, en in Brussel bieden gemeenten premies van 50 tot 75 euro per dier.
De chip vindt de eigenaar, de castratie voorkomt het volgende nestje. België combineert beide.

De resultaten na invoering

De eerste Vlaamse cijfers, een jaar na invoering, waren opvallend. Het totale aantal katten in asielen daalde met 16 procent en het aantal euthanasiegevallen met 30 procent, meldde Animals Today op basis van cijfers van de Vlaamse minister van dierenwelzijn. Bij zwerfkatten was het effect nog groter: 30 procent minder in de opvang en 40 procent minder geëuthanaseerd.
Inmiddels is 88 procent van de Belgische huiskatten gesteriliseerd, blijkt uit een Ipsos-peiling in opdracht van dierenwelzijnsorganisatie GAIA. Alleen al in Brussel zijn sinds 2018 ruim 60.000 katten gesteriliseerd, aldus Brussels Times. Individuele Belgische asielen melden dat hun jaarlijkse instroom daalde van zo'n 1.000 katten naar 250 à 300.
Een chip helpt vermiste katten terugvinden. Maar zonder castratie komen er steeds nieuwe zwerfkatten bij.

Nederland kiest alleen voor de chip

Staatssecretaris Erkens bevestigde deze week dat alle pasgeboren katten vanaf 1 januari 2028 een microchip moeten krijgen. Een castratieplicht zit er niet in, ondanks jarenlange oproepen van dierenorganisaties. De beroepsvereniging van dierenartsen (KNMvD) en Stichting Zwerfkatten Nederland pleiten al jaren voor het Belgische model: castratie van zwerfkatten in combinatie met een landelijke chipplicht voor alle katten. In december 2019 werd een Tweede Kamermotie aangenomen om het Belgische voorbeeld te volgen, maar concrete wetgeving voor castratie bleef uit.
De Sophia-Vereeniging waarschuwt: al hebben alle katten een chip, daarmee voorkom je de aanwas van nieuwe nestjes niet. Verplichte castratie is volgens de organisatie daarom onmisbaar. In Nederland zweven naar schatting 136.000 tot 1,2 miljoen zwerfkatten rond, maar precieze cijfers zijn onbekend, aldus Wageningen University & Research. Nog in augustus 2026 riep Stichting Scheldekat gemeenten in Zeeland op om verplichte castratie in te voeren, omdat het aantal zwerfkatten en kittens blijft toenemen.

Wat je nu kunt doen

  • Je kat moet vanaf 2028 verplicht gechipt worden. De overheid vergoedt de kosten. Meer over de procedure en de vergoeding lees je in ons eerdere artikel.
  • Castratie of sterilisatie is in Nederland niet verplicht, maar wordt door dierenartsen sterk aanbevolen om ongewenste nestjes en de aanwas van zwerfkatten te voorkomen.
  • Laat je kat bij voorkeur voor de leeftijd van zes maanden castreren of steriliseren, zoals in België verplicht is.
  • Houd er rekening mee dat een ongecastreerde kat die buiten loopt kan bijdragen aan de groei van de zwerfkattenpopulatie.
  • Informeer bij je gemeente of er lokale subsidies of projecten bestaan voor het castreren van (zwerf)katten.
loading

Loading