Shell verdiende $9,8 miljard in 90 dagen, jij betaalt recordprijs: in oktober moet de EU met een antwoord komen
Economiezaterdag, 26 september 2026 om 7:08
Elke keer dat je tankt, betaal je mee aan recordwinsten van oliebedrijven. De adviesprijs bereikte vrijdag €2,727 per liter, een nieuw record. Shell rapporteerde afgelopen zomer een aangepaste kwartaalwinst van $9,84 miljard, het hoogste resultaat sinds medio 2022. Zes EU-landen eisen dat Brussel in oktober met een overwinstbelasting komt. Het kabinet-Jetten wacht af.
$9,8 miljard in negentig dagen
Shell rapporteerde over het tweede kwartaal van 2026 een aangepaste winst van $9,84 miljard, ruim het dubbele van de $4,26 miljard een jaar eerder. De Brent-olieprijs steeg in dat kwartaal naar gemiddeld $104 per vat, aangejaagd door het conflict rond de Straat van Hormuz. Over het eerste halfjaar steeg de omzet naar $164,4 miljard. Het bedrijf kondigde een nieuw aandeleninkoopprogramma van $3 miljard aan.
BP meldde soortgelijke cijfers: een nettokwartaalwinst van $3,91 miljard, ruim het dubbele van de $1,62 miljard een jaar eerder. De onderliggende winst kwam uit op $5,7 miljard. Samen boekten de vijf grote westerse oliebedrijven (Shell, BP, ExxonMobil, Chevron en TotalEnergies) volgens Global Witness $48 miljard in het tweede kwartaal, goed voor $535 miljoen per dag.
De vijf grote oliebedrijven verdienden samen $535 miljoen per dag. Het meest winstgevende kwartaal sinds de Oekraïnecrisis.
Wat je aan de pomp merkt
De adviesprijs van een liter benzine steeg vrijdag 25 september met 1,5 cent tot €2,727, blijkt uit data van UnitedConsumers. Vóór het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten was de benzineprijs bijna een halve euro lager. Diesel zakte een fractie tot €2,794 per liter. De gemiddelde dieselprijs in de EU bereikte donderdag eveneens een recordhoogte.
Dat oliebedrijven profiteren, blijkt uit de zogeheten crack spread: het verschil tussen de prijs van ruwe olie en geraffineerde producten als benzine en diesel. Die spread bedraagt dit jaar $26,90 per vat, meer dan twee keer de $12,13 van vorig jaar en ruim vier keer het tienjaarsgemiddelde van $6,30, schreef minister Heinen van Financiën in antwoord op Kamervragen. Uit onderzoek van de ACM blijkt dat raffinaderijen momenteel meer dan 20 cent per liter extra winst maken.
De winstmarge op raffinage is vier keer het tienjaarsgemiddelde. Per liter betaal je meer dan 20 cent extra.
In oktober moet Brussel leveren
Eind augustus waarschuwden de ministers van Financiën van Duitsland, Spanje, Portugal, Italië, Polen en Oostenrijk dat consumenten te maken hebben met een van de grootste aanbodschokken in decennia. Zij vroegen om een EU-breed kader voor het belasten van overwinsten. Bij de Ecofin in Dublin op 18 september eiste de Duitse minister van Financiën Lars Klingbeil dat de Commissie uiterlijk bij de volgende Ecofin in oktober met voorstellen komt.
De Commissie houdt vooralsnog af: belasting op overwinsten is volgens een woordvoerder een nationale bevoegdheid. In juli presenteerde Brussel een pakket noodmaatregelen voor de oliecrisis, maar een overwinstbelasting zat daar niet bij. Binnen lidstaten lopen de meningen uiteen: in Duitsland steunt Klingbeils SPD de heffing, maar bondskanselier Merz' CDU is ertegen.
Het kabinet-Jetten kiest vooralsnog niet voor een nationale overwinstbelasting en zet in op een Europese aanpak, schreef het kabinet op 9 september in antwoord op Kamervragen van PRO en SP. Een solidariteitsbijdrage vergelijkbaar met 2022 zou bij invoering over heel 2026 naar schatting €500 tot €700 miljoen opleveren, maar het kabinet acht terugwerkende kracht onwenselijk.
Dat Nederland afwacht terwijl buurlanden ingrijpen, is een patroon. Zoals we eerder schreven voert Duitsland per januari een maximumprijs aan de pomp in en heft Polen inmiddels 60 procent overwinstbelasting. Volgens het kabinet kan een dergelijke heffing het investeringsklimaat verslechteren.
Een Nederlandse overwinstbelasting zou €500 tot €700 miljoen opleveren. Het kabinet noemt terugwerkende kracht onwenselijk.
Wat je nu kunt doen
- Reken uit wat de recordprijs je per maand kost. Bij 100 liter per maand betaal je op de adviesprijs nu €272,70.
- Vergelijk dagprijzen via apps als UnitedConsumers of DirectLease. Het verschil met de goedkoopste pomp in je buurt kan meer dan 20 cent per liter zijn.
- Woon je in de grensstreek? Duits tanken wordt per 1 oktober circa 17 cent per liter goedkoper.
- Houd de Ecofin van oktober in de gaten. Als de Commissie met een voorstel voor een overwinstbelasting komt, kan dat op termijn de druk op brandstofprijzen verlichten.
Bronnen: Yahoo Finance (Shell Q2-resultaten), Quartz (BP Q2-resultaten), Global Witness (Big Oil winstanalyse), ANP/UnitedConsumers (benzineprijzen), Reuters (Ecofin Dublin), Euronews (zes-landenbrief), Taxence (kabinetsstandpunt), SP.nl (ACM-bevindingen raffinaderijen)
POPULAIR NIEUWS
Met pensioen naar Spanje? Deze 7 kosten vergeten veel Nederlanders — en ze lopen snel op
Wat moet je doen als het EPC-lampje gaat branden?
Heb je €125.000 spaargeld? Dan raak je in 2027 je volledige zorgtoeslag van €1.680 kwijt
Zo herken je ChatGPT: deze woorden en zinnen verraden AI
Telefoon gaat één keer over? Waarom je beter niet zomaar terugbelt
Zelfs je belastingadviseur snapt het niet meer: waarom het Belastingplan 2027 vooral kleine ondernemers treft
Loading