In Duitsland betaalt je werkgever 6 weken ziekengeld, in Nederland 2 jaar: zo groot zijn de verschillen per land

Nederland is het enige land ter wereld waar werkgevers twee jaar lang het loon van zieke werknemers moeten doorbetalen. In Duitsland is dat zes weken, in België dertig dagen, in Spanje vijftien. Minister Aartsen uit kritiek op die verplichting en onderzoekt scenario's om de loondoorbetaling te verkorten. Maar wat betekenen de internationale verschillen concreet voor jouw portemonnee?

In Duitsland betaalt je werkgever de eerste zes weken je volledige salaris door. Je krijgt precies wat je normaal zou hebben verdiend. Daarna stopt de verplichting en neemt de Krankenkasse (het Duitse ziekenfonds) het over met Krankengeld. Dat bedraagt 70 procent van je brutoloon, met een maximum van 90 procent van je nettoloon. De totale uitkeringsduur loopt op tot maximaal 78 weken, zo'n anderhalf jaar.

Nog een opvallend verschil: de Duitse werkgever heeft na die zes weken nauwelijks re-integratieverplichtingen. Er bestaat geen verplichte arbodienst, en ziekte levert geen ontslagverbod op.

Belgische bedienden krijgen de eerste dertig kalenderdagen hun volledige loon doorbetaald door de werkgever: het zogeheten gewaarborgd loon. Na die maand springt de mutualiteit (het Belgische ziekenfonds) bij met een uitkering van 60 procent van het geplafonneerde loon.

Duurt de ziekte langer dan een jaar, dan begint de fase van invaliditeit. De hoogte van de uitkering hangt dan af van je gezinssituatie: 65 procent met gezinslast, 55 procent als alleenstaande, 40 procent als samenwonende.

In Spanje ontvangt de werknemer de eerste drie ziektedagen helemaal niets. Van dag vier tot en met vijftien betaalt de werkgever, vanaf dag zestien neemt de staat het over. De uitkering bedraagt de eerste drie weken 60 procent van het loon, daarna stijgt dat naar 75 procent. De maximale duur is 365 dagen, eventueel verlengbaar met 180 dagen.

In de praktijk betalen veel Nederlandse werkgevers het eerste ziektejaar het volledige loon door via cao-afspraken, en in het tweede jaar minimaal 70 procent. Wie in Nederland een half jaar ziek is, merkt financieel vaak nauwelijks iets. In Duitsland zakt het inkomen na zes weken, in België na een maand, in Spanje al na drie dagen. Wat de verlaging naar 70 procent netto voor jouw salarisniveau betekent, rekenden we eerder voor in drie rekensommen.

In de meeste Europese landen neemt de overheid al snel de begeleiding van de zieke werknemer over, die op dat moment een uitkering ontvangt. In Nederland vindt géén restitutie plaats vanuit de sociale verzekeringen: de werkgever draagt de volledige last.

Die bescherming heeft een prijs. Volgens het ministerie noemt 45 procent van de werkgevers de verplichtingen bij ziekte een belemmering om mensen in vaste dienst te nemen. Vooral kleinere werkgevers ervaren dat als zwaar.

Het kabinet heeft zes scenario's onderzocht, waaronder het verkorten van de verplichte loondoorbetaling van twee jaar naar één of anderhalf jaar. Het gaat nadrukkelijk nog niet om concrete kabinetsplannen. Over de overige maatregelen uit die Kamerbrief, en wat ze voor jouw baan betekenen, schreven we eerder.

Nergens in Europa is een zieke werknemer zo lang beschermd als in Nederland. Het debat in Den Haag gaat er niet meer over of die positie uitzonderlijk is, maar wie de rekening betaalt.

Bronnen: Grensinfopunt · Europese Commissie · Acerta · Personeelsnet · Flexmarkt