Je paspoortnummer gelekt? Zo voorkomen criminelen dat je het doorhebt

Samenleving
ANP-569544383
Een gelekt paspoortnummer kun je niet wijzigen zoals een wachtwoord. Wat criminelen ermee doen, aan welke signalen je het merkt en welke stappen je dan meteen zet.
Een aanmaning voor een lening die je nooit afsloot. Een telefoonabonnement op je naam. Boze kopers die je op Marktplaats een oplichter noemen. Zo merken veel slachtoffers dat iemand met hun identiteit aan de haal is gegaan: pas als de rekening al op de mat ligt.

Hoe je gegevens daar belanden

ID-gegevens zijn gewild omdat je ze niet even kunt resetten. Ze lekken vooral weg bij bedrijven die ze bewaren. Bij de hack op Odido in februari werden de gegevens van ongeveer 6,39 miljoen mensen buitgemaakt, van naam en adres tot IBAN, geboortedatum en identificatiegegevens. In het gelekte bestand zaten bijna vijf miljoen unieke documentnummers van rijbewijzen, identiteitskaarten, paspoorten en verblijfsvergunningen. Scans van ID-bewijzen zaten er niet bij, en ruim de helft van die nummers hoort bij inmiddels verlopen documenten.
Of slimmer: in september bleek dat Revolut gegevens van bijna 700 Italiaanse klanten, waaronder paspoortgegevens, had afgegeven na valse informatieverzoeken die vanaf een echt overheidsdomein waren verstuurd.
Andere oplichters vragen het gewoon: via een nepadvertentie, phishingmail of 'koper' die eerst je ID wil zien.
“Een wachtwoord kun je wijzigen, een paspoortnummer niet.”

Wat criminelen ermee doen

Het gevaar zit in de combinatie. Met naam, adres en rekeningnummer kunnen al bestellingen op jouw naam worden gedaan. Daarna volgt vaak:
  • een lening, creditcard of abonnement op jouw naam;
  • online bestellingen waarvan jij de rekening krijgt;
  • gerichte phishing waarin criminelen zich voordoen als je bank, de overheid of je provider.
Goed nieuws: met alleen een gelekt documentnummer vraagt niemand een nieuw identiteitsbewijs aan. Daarvoor zijn extra controles nodig, zoals het fysieke document, DigiD of bankinloggegevens. Slecht nieuws: niet elk bedrijf doet die controles ook echt.

Signalen dat het mis is

  • Je krijgt aanmaningen, incassobrieven of een deurwaarder voor schulden die je niet kent.
  • Een lening wordt geweigerd door een BKR-registratie die niet van jou is.
  • Je adres is buiten jou om gewijzigd.
Je eigen kredietoverzicht bij BKR bekijk je gratis online. Dat zegt meer dan een darknetscan, waar 'geen treffers' nog niet betekent dat je veilig bent.

Zo houd je je ID binnen

  • Stuur bij online kopen of verkopen nooit een kopie van je ID.
  • Moet het toch, gebruik dan de KopieID-app van de overheid. Streep je BSN en pasfoto weg en zet doel en datum als watermerk op de kopie.
  • Een hotel, b&b of camping in Nederland mag geen kopie, scan of foto van je ID maken. Het mag alleen naam, woonplaats, soort document en aankomst- en vertrekdatum van de hoofdboeker noteren. In het buitenland kunnen de regels verschillen.
“Betaal nooit een incassobureau voor een schuld die niet van jou is.”

Toch slachtoffer? Dit doe je

  1. Doe aangifte bij de politie. Zonder aangifte geen opsporingsonderzoek, en kun je schade moeilijk verhalen.
  2. Meld het bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude (CMI). Dat kan bemiddelen met bedrijven. Doe dit ook als alleen een kopie van je ID op straat ligt.
  3. Waarschuw je bank en controleer je afschriften.
  4. Betaal een incassobureau niet voor een schuld die niet van jou is, maar laat weten dat je aangifte doet.
  5. Bewaar alle brieven en mails als bewijs.
  6. Is het document zelf gestolen of kwijt? Leg dan een verklaring van vermissing af bij je gemeente.

Identiteitsfraude in het kort

De Fraudehelpdesk kreeg in 2024 5.715 meldingen van identiteitsfraude, in 2025 bijna 7.000. Zit je alleen in een datalek, dan lost een nieuw paspoort het probleem niet op.
Odido- of Ben-klant? Dan hoef je niet in paniek naar het gemeentehuis. Wantrouwen werkt beter, bij elke onverwachte mail, sms of brief die net iets te veel over je weet.
Meer weten?
loading

Loading