De lockdowns zijn al jaren voorbij, maar jongeren tussen de 16 en 25
jaar zitten er mentaal nog steeds mee. Dat blijkt uit het eindrapport
van vijf jaar onderzoek naar de gevolgen van de coronapandemie, dat
donderdag naar minister Sophie Hermans van Volksgezondheid gaat. Waarom
raakte juist deze groep zo hard?
Het rapport
van het RIVM is gemaakt door het RIVM, Nivel, GGD GHOR Nederland, de
25 GGD’s en ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum. Zij volgden van 2021 tot
en met 2025 hoe het met Nederlanders ging.
Jongeren waren de kwetsbaarste groep
“Jongeren (16-25 jaar) waren in de coronapandemie het meest kwetsbaar
in hun ervaren mentale gezondheid”, schrijven de onderzoekers. Het
aantal jongeren met suïcidale gedachten steeg sterk, en die stijging
liep volgens het rapport in ieder geval door tot september 2025.
Het kwartaalonderzoek onder jongeren van het RIVM laat zien hoe snel
dat ging. In september 2021 dacht 8 procent van de jongeren in de drie
maanden ervoor weleens serieus over zelfdoding. In maart 2022, na de
laatste lockdown, was dat bijna verdubbeld tot 17 procent. Daarna bleef
het rond de 14 procent schommelen.
In cijfers
- 17 procent van de jongeren dacht in maart 2022 serieus aan zelfdoding, tegen 8 procent een half jaar eerder (RIVM).
- 52 procent voelde zich in maart 2022 soms tot altijd eenzaam; in september 2021 was dat 29 procent.
- 43 procent voelde zich in september 2025 vaak gestrest, vier jaar eerder 32 procent.
De trend was er al voor corona
De pandemie begon het probleem niet. Huisartsen zagen het aantal
contacten met 15- tot en met 24-jarigen over suïcidepogingen en
-gedachten al stijgen, en vanaf 2021 ging dat harder. Nivel en het RIVM
kwamen eerder
dit jaar tot dezelfde conclusie over angst- en depressieklachten:
die namen sinds 2012 toe en de lockdownjaren versnelden dat.
“In onze data komen jongeren steeds naar boven als groep waar van
alles speelt”, zegt Nivel-onderzoeker en hoogleraar Michel Dückers tegen
NRC. WEL schreef vorig jaar al dat huisartsen
een nieuwe piek in gesprekken over zelfdoding zagen.
Altijd beoordeeld, bang om er niet bij te horen
Jongeren vertelden de onderzoekers dat ze zich “continue beoordeeld”
voelden en bang waren om er niet bij te horen. Dat gaf op veel vlakken
prestatiedruk en daarmee stress. Eenzaamheid en bestaande mentale
klachten maakten het risico op suïcidale gedachten groter.
Jongeren die alleen woonden, in de stad woonden, geldzorgen hadden of
al psychische klachten hadden, kregen het zwaarst te verduren. Ook
jongeren die werden gepest of zich
anders voelden dan een jongen of meisje voelden zich vaker minder
gezond.
In onze data komen jongeren steeds naar boven als groep waar van alles speelt.- Michel Dückers, onderzoeker Nivel en bijzonder hoogleraar Crises, veiligheid en gezondheid
Ook volwassenen met weinig geld werden hard geraakt
Het rapport gaat niet alleen over jongeren. Volwassenen die moeilijk
rondkwamen, hadden “structureel een slechtere gezondheid”. Geldzorgen
gaven stress, een klein netwerk bood minder steun en door isolatie en
uitgestelde zorg werden bestaande klachten erger. Veel mensen konden
bovendien geen afscheid nemen van naasten die overleden.
Bij een volgende crisis moet het anders
De onderzoekers willen dat mentale klachten bespreekbaar worden
zonder dat ze meteen als ziekte gelden. Angst, verdriet en boosheid zijn
in een crisis normale reacties, schrijven ze. De overheid moet bij een
volgende crisis naast cijfers en regels oog hebben voor emoties en
persoonlijke verhalen, en welzijn voor, tijdens en na een crisis blijven
meten.
Dat meten is inmiddels afgeschaald. De onderzoekers pleiten voor een
systeem dat bij een nieuwe pandemie snel weer kan opstarten.
Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praat erover
met 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113 (gratis) of chat op 113.nl.
Meer weten?
POPULAIR NIEUWS
Elke ochtend natte ramen? Dit helpt beter dan de verwarming hoger zetten
Stop je vanaf 2027 bij de overheid of in het onderwijs zonder nieuwe baan? Na drie maanden krijgt je partner standaard geen nieuw partnerpensioen meer
Verhuurders met de rug tegen de muur, bieden oprotpremies tot 100.000 euro
Eerste nachtvorst op komst: buitenkraan, kuipplanten en nog 3 klussen die je vóór dinsdag regelt
Ga je met ABP-pensioen samenwonen of hertrouwen? Dan kan je pensioen van de ene op de andere dag omlaag
Muizen trekken massaal naar binnen, maar check je muizengif: een deel mag je na 17 december niet meer gebruiken
Loading