Muizen in de kruipruimte en denk je aan gif? Bij bijna 4 op de 10 huismuizen werkt het niet, dit helpt wel

woensdag, 04 november 2026 om 13:47

Je hoort 's avonds gekrabbel onder de vloer en in het keukenkastje liggen kleine zwarte keuteltjes. Veel mensen denken dan eerst aan gif. Uit landelijk onderzoek blijkt alleen dat 38 procent van de huismuizen resistent is tegen de meest gebruikte middelen. Wat thuis wel werkt, is goedkoper en eenvoudiger: kieren dichtmaken, klemmen zetten en zorgen dat er niets te eten ligt.

Tegen een klem kan een muis geen resistentie opbouwen.

Bijna vier op de tien huismuizen kunnen tegen het gif

Het cijfer komt uit een onderzoek van het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) en Wageningen University & Research, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Daarvoor werden 2.318 knaagdieren onderzocht, onder wie 1.553 bruine ratten en 397 huismuizen. Bij de bruine ratten was 17 procent resistent, ongeveer een op de zes. Bij de huismuizen lag dat aandeel op 38 procent.

Het onderzoek ging over gif op basis van bloedverdunners (anticoagulantia), de belangrijkste groep middelen tegen ratten en muizen. Volgens de site AlleenPuur ontstaat de resistentie door een erfelijke verandering, waardoor een dier de behandeling overleeft en zich daarna gewoon voortplant.

Wel een belangrijke kanttekening: het gaat niet om een nieuwe meting. De dieren werden tussen september en december 2021 verzameld, en het rapport ging in 2022 naar de Tweede Kamer. Duurzaam Nieuws zette de cijfers op 2 november opnieuw op een rij, met de nadruk op ratten in de stad.

Bij ratten is het percentage gedaald, maar het komt op meer plekken voor

Bij het vorige landelijke onderzoek, in 2012 en 2013, was nog 25 procent van de bruine ratten resistent. Dat het percentage nu lager is, kan volgens het KAD komen doordat de sector voorzichtiger met gif omgaat. Toch werd resistentie in meer regio's gevonden dan bij die eerdere meting. Dat kan erop wijzen dat het probleem zich verder verspreidt.

De landelijke cijfers zeggen weinig over jouw straat. In sommige regio's bleken alle onderzochte ratten resistent, in andere regio's geen enkele, en bij muizen was dat net zo. Of het probleem bij huismuizen groter wordt, weet niemand: er bestaat geen eerdere Nederlandse meting om de 38 procent mee te vergelijken.

Dit gif mocht je als particulier al niet meer gebruiken

Rattengif mag je als particulier niet gebruiken. Volgens het KAD zijn sinds 26 december 2023 ook geen muizenmiddelen op basis van bloedverdunners meer toegestaan voor thuisgebruik. Binnenshuis mag je alleen nog muizengif met alfachloralose gebruiken, maar een deel daarvan moet na 17 december weg. Daarover schreven we eerder in Piekjaar voor muizen: dit muizengif mag na 17 december niet meer, en dit werkt wel. Over alfachloralose doet het resistentieonderzoek geen uitspraak.

Gif heeft nog meer nadelen. Volgens het KAD kan verkeerd gebruik juist resistentie veroorzaken. Bovendien kunnen dieren die een vergiftigde muis opeten zelf ook vergiftigd raken. Jan Verschoor van de Nederlandse Vereniging van Plaagdiermanagement Bedrijven waarschuwde in Duurzaam Nieuws eveneens dat verkeerd gebruik van rattengif resistentie in de hand kan werken.

Een kier van een halve centimeter is al genoeg

Volgens Milieu Centraal komt een muis al naar binnen door een gaatje van 0,5 centimeter breed. Muizen komen vaak via de kruipruimte, een garage of berging die aan het huis vastzit of via het dak. Het KAD adviseert om gaten, scheuren en kieren in muren en vloeren en bij deuren en ramen te dichten.

Ventilatieopeningen in de buitenmuur sluit je niet helemaal af, want je kruipruimte en spouw moeten blijven ventileren. Verklein ze daarom tot hooguit 0,5 centimeter met muizenroosters of bijenbekjes. Kies volgens het KAD geen plastic exemplaren, want daar knagen muizen doorheen. Voor gaten tot 2 centimeter bestaat speciale weringspasta. Grotere gaten dicht je met snelcement, steenmortel of roestvrijstalen roosters.

Klemmen werken het best, maar alleen als de kieren dicht zijn

Zitten er al muizen in huis, dan zijn klapvallen volgens het KAD de beste oplossing. Zet ze op de vaste looproutes van de muizen en zorg dat kinderen en huisdieren er niet bij kunnen, bijvoorbeeld door ze in een speciale muizenkist te zetten. Muizen zijn nieuwsgierig, dus vaak zie je snel resultaat. Als lokaas noemt Milieu Centraal pindakaas, chocoladehazelnootpasta of havermout. Zorg wel dat er verder niets te eten ligt, want anders laten ze de val links liggen.

Het KAD is duidelijk: muizen bestrijden heeft geen zin zolang ze nog naar binnen kunnen. Dicht dus ook de kieren als er al muizen in huis zijn, want anders komen er steeds nieuwe bij.

Waarom het dit najaar extra belangrijk is

Sovon meldde in juni dat veldmuizen, rosse woelmuizen en bosmuizen een piek beleefden, na een aantal magere jaren. Nu het kouder wordt, zoeken muizen beschutting in huizen, schuren en kruipruimtes. Of veldmuizen ook in je huis komen, lees je in Muizenplaag 2026: komen veldmuizen ook in je huis?

Zo pak je het aan

Loop je huis na op kieren rond leidingen, deuren, kozijnen en de kruipruimte. Een opening van 0,5 centimeter is al te groot.
Zet metalen muizenroosters of bijenbekjes in ventilatieopeningen en open stootvoegen. Gebruik geen plastic en dicht ze niet helemaal.
Bewaar etenswaren en dierenvoer in afsluitbare potten of bakken, ruim kruimels meteen op en gebruik een afvalbak die goed sluit, ook voor gft.
Zet meerdere klemmen op de looproutes, met een klein beetje pindakaas als lokaas, buiten bereik van kinderen en huisdieren.
Draag handschoenen als je een gevangen muis of keutels opruimt.