Politiek schandaal in Estland: 70 miljoen euro aan Oekraïne-hulp verprutst door geld te sturen naar naar bedrijf dat nog nooit een granaat had gemaakt

Estlands minister van Defensie Hanno Pevkur treedt af nadat aan het licht kwam dat zijn ministerie 70 miljoen euro aan EU-geld voor Oekraïne overmaakte naar bedrijven die nog nooit eerder een artilleriegranaat hadden verkocht.

De Estse publieke omroep ERR onthulde dat de regering in 2024 een deal sloot om artilleriegranaten voor Oekraïne in te kopen. Daarbij werd 70 miljoen euro vooruitbetaald, afkomstig uit de Europese Vredesfaciliteit van de EU. De betrokken bedrijven, waaronder een Indiaas bedrijf, hadden echter nog nooit eerder wapentuig van dit type geleverd. Estland vecht de contracten inmiddels aan bij het Europees Hof van Arbitrage in Straatsburg.

Pevkur, sinds 2022 minister van Defensie, kondigde zijn vertrek aan bij de Estse omroep ETV. Hij zei de politieke verantwoordelijkheid te moeten nemen voor alles wat er binnen zijn ministerie gebeurt, ook al was hij zelf niet bij de details betrokken.

"Hoewel de minister geen sokken en munitie telt en ook geen contractonderhandelingen voert, roept de kritiek van de Rekenkamer — vooral gericht op het optreden van de Defensiemacht en het Centrum voor Defensie-investeringen — de vraag op naar politieke verantwoordelijkheid", aldus Pevkur.

De Estse Nationale Rekenkamer bekritiseerde vorige maand de defensie-uitgaven van het land, waaronder investeringen door de strijdkrachten. Ook werden vraagtekens gezet bij het Estse Centrum voor Defensie-investeringen, het inkoopbureau van het leger.

Over de omstreden granaatcontracten zelf zei Pevkur dat hij ze nooit had gelezen. Volgens hem is het niet gebruikelijk dat een minister van Defensie zich met de details van individuele inkoopdeals bemoeit.

"De minister van Defensie voert geen contractonderhandelingen. De minister van Defensie telt geen sokken en munitie", zei Pevkur, om daaraan toe te voegen: "De minister van Defensie neemt de fundamentele beslissing om Oekraïne te steunen."

De Europese Vredesfaciliteit is een EU-instrument dat al vóór de Russische invasie van Oekraïne in 2022 werd opgezet, bedoeld om conflicten te voorkomen en de internationale veiligheid te versterken. De faciliteit wordt steeds vaker ingezet om Oekraïne te steunen met militaire hulp en inkoop.

Een woordvoerder van de Europese Commissie, Christian Wigand, liet weten dat Brussel in contact staat met de Estse autoriteiten om te onderzoeken of Estland de 70 miljoen euro moet terugbetalen. "Er zijn uiteraard waarborgen en terugvorderingsprocedures om ervoor te zorgen dat belastinggeld goed wordt besteed", zegt Wigand. Wanneer de gesprekken plaatsvinden, kon hij niet zeggen.

Het vertrek van Pevkur volgt op dat van de Letse minister van Defensie Andris Sprūds, die in mei al opstapte na een vergelijkbaar schandaal.

Bron: Euronews