
In Frankrijk zitten scholieren met meer dan veertig in een klas, waar
het in de zomer boven de 40 graden wordt en de verf van de muren bladdert. In Spanje heeft een algemene staking afgelopen week het land platgelegd, uit protest tegen de woningcrisis,
achterblijvende lonen en hoge kosten van levensonderhoud. Het doet
denken aan 1968, schrijft The
Conversation, maar de jongeren van nu eisen zo ongeveer het
omgekeerde.
Toen meer vrijheid, nu de basis
De generatie van 1968 was de eerste die massaal ging studeren, in een
tijd waarin iedereen werk vond. Zij kwamen in opstand tegen betutteling:
starre universiteiten, ontzag voor gezag en een verstikkende cultuur. De
bekende leus “Il est interdit d’interdire!” (verbieden is verboden) was
een roep om vrijheid van mensen die het goed genoeg hadden om die te
willen.
De jongeren van 2026 vragen iets anders. Ze willen dat de staat
waarmaakt wat hij belooft: een betaalbaar huis, een school die niet uit
elkaar valt, een loon waar je van rondkomt. “De politiek van overvloed
leidde tot acties voor meer vrijheid, de politiek van schaarste leidt
tot acties voor voorzieningen”, vat het stuk samen.
Feiten op een rij
- Spanje: algemene staking op 11 november tegen woningnood, lage lonen en dure boodschappen.
- Frankrijk: 266.000 scholieren, leraren en ouders gingen op één dag de straat op, volgens de Franse regering (Al Jazeera).
- Duitsland: scholieren liepen weg uit de les uit angst voor de dienstplicht.
- Griekenland: duizenden betoogden tegen het falende openbaar onderwijs.
- 20 november: Europese jongeren roepen op tot een internationale actiedag.
Waarom er geen gezamenlijk verhaal is
In 1968 deelden de demonstranten een taal: kritiek op het
kapitalisme, de filosoof Herbert Marcuse en vooral verzet tegen de
Vietnamoorlog. Die gemeenschappelijke noemer ontbreekt nu. Elk land
heeft zijn eigen aanleiding, van schoolgebouwen in Frankrijk tot huizen
in Spanje.
De Franse studentenbonden stelden tien eisen op, die de regering
samen 10 miljard euro zouden kosten. “Genoeg is genoeg”, zegt Chloé
Grunenwald van studentenbond FAGE, die zo’n 300.000 studenten
vertegenwoordigt, tegen Al Jazeera.
Wel bundelen scholieren en studenten hun krachten met vakbonden en
huurdersorganisaties. Daardoor groeien de acties sneller uit tot brede
bewegingen dan in 1968.
Rellen kleuren het beeld
Ook dat is hetzelfde als toen: barricades lijken achteraf romantisch,
maar golden destijds als maatschappelijke ontwrichting. Na grote
vreedzame marsen in Frankrijk ging het nieuws vooral over de
plunderingen die volgden.
Dit is historisch en ongekend door hoe groot het is.- Alice Cohen-Morzadec, woordvoerder van de Franse studentenvakbond
Politici lezen dat geweld door hun eigen bril. De Franse socioloog
Paolo Stuppia wijst erop dat het woord casseurs, Frans voor
relschoppers, een vaag etiket is dat vooral jongeren uit arbeiderswijken
treft.
Lukt het jongeren om iets te veranderen?
De les van 1968 is dat protest de cultuur verandert, maar geen macht
oplevert. In Frankrijk won president De Gaulle dat jaar juist ruim de
verkiezingen.
Het stuk ziet een kans dat het nu anders loopt. Concrete eisen als
een betaalbaar huis zijn makkelijker om te zetten in een
verkiezingscoalitie dan een groot ideaal. Spanje is de volgende test:
daar zijn op 29 november vervroegde verkiezingen. In 2011 won de
conservatieve Partido Popular er na landelijke demonstraties nog een
absolute meerderheid.
Eerder schreef WEL al dat de
mentale gezondheid van jongeren verder afneemt en dat steeds
minder mensen nog een huurwoning vinden. De vraag voor Spanje en de
rest van Europa is of protest deze keer wel tot macht leidt, of opnieuw
tot een stem voor orde.
Meer weten?
Bronnen: The
Conversation, Al
Jazeera
Lees ook
POPULAIR NIEUWS

3 tekenen dat je echt verliefd bent op iemand, volgens een relatietherapeut

Michael Burry legt uit: 'Niet Huangs affaires maar een 'lawine' van AI-chips is het echte probleem bij Nvidia'
De vorige keer was een succes (Kim heeft nu een atoombom) dus Trump sluit ontmoeting met Kim Jong-un in China niet uit

Schillen, pitten en stengels: waarom je ze beter kunt opeten

Gastwifi voor bezoek? Controleer dit ene vinkje op je router


