Rijken laten hun bloed vervangen door dat van studenten: werkt het, of is het peperdure onzin?

In Amerikaanse luxeklinieken laten vermogende klanten hun eigen bloedplasma wegfilteren en aanvullen met plasma van twintigers. Het klinkt als een vampierfilm, maar het is gewoon te boeken. De vraag is alleen of er iets van klopt.

De behandeling heet therapeutische plasmawisseling. Een aferesemachine haalt het bloed uit de arm, scheidt het plasma eraf en geeft de rest terug, aangevuld met een vervangingsvloeistof. In de klassieke medische variant is dat een eiwitoplossing. In de anti-aginguitvoering wordt geadverteerd met vers plasma van gezonde donoren van 18 tot 25 jaar: sporters, studenten, mensen bij wie de biologische boekhouding nog op orde is.

De verkoopredenering is elegant. Ouder plasma zou zich vullen met ontstekingsstoffen en celafval; spoel dat weg, vul aan met jong materiaal, en de cellen gaan weer aan het werk. Klinieken spreken van een cellulaire reset en een lagere biologische leeftijd. Een sessie duurt zo'n twee uur, in een stoel die eerder in een spa dan in een ziekenhuis staat.

Alleen: de Amerikaanse geneesmiddelenwaakhond waarschuwt sinds februari 2019 dat er geen aangetoond klinisch voordeel is van plasma-infusies van jonge donoren, niet tegen veroudering, niet tegen geheugenverlies, niet tegen dementie. In 2024 werd die waarschuwing nog eens herhaald. Plasma is voor deze toepassing nergens goedgekeurd.

In mei 2025 verscheen een gerandomiseerde, placebogecontroleerde studie onder 42 gezonde vijftigplussers. Wie plasmawisseling kreeg in combinatie met immuunglobulinen, scoorde gemiddeld 2,61 jaar jonger op epigenetische leeftijdsklokken. Twee kanttekeningen. Het verwijderde plasma werd niet vervangen door jong plasma maar door een albumine-oplossing. En er werd niets gemeten aan hoe mensen zich voelden of dachten, alleen aan laboratoriumwaarden. De onderzoeksgroep telde bovendien medewerkers van een bedrijf dat de behandeling verkoopt.

Twee maanden later verscheen een tweede menselijke studie, onder 41 deelnemers van 40 tot 60 jaar. Daarin werd geen verjonging gevonden. Sterker: meerdere leeftijdsklokken bewogen juist de verkeerde kant op.

Een gewone plasmawisseling staat bij een Texaanse kliniek voor zo'n 2.750 dollar per sessie op de prijslijst; de jongplasmavariant gaat op offerte. Omdat het effect volgens aanbieders maar enkele maanden aanhoudt, komen klanten meerdere keren per jaar terug en loopt de jaarrekening naar verluidt richting twee ton.

Risicoloos is het niet. Plasmatoediening kan allergische reacties geven tot anafylaxie aan toe, longcomplicaties, en bij hartpatiënten overbelasting van de circulatie. Hoe vaak het misgaat, hangt af van wie er behandeld wordt: in ziekenhuisreeksen loopt het aandeel sessies met een bijwerking uiteen van enkele procenten tot ruim veertig procent.

Hier is het verdienmodel bij de bron al afgesneden: betalen voor bloed of plasma mag niet, donatie is en blijft vrijwillig. In de Verenigde Staten krijgt een donor rond de honderd dollar per keer.

Wie in Nederland toch iets in zich laat spuiten: injecteren mag alleen door een arts of onder diens supervisie. De inspectie kreeg vorig jaar 175 meldingen over slecht uitgevoerde botox- en fillerbehandelingen, vijf keer zoveel als het jaar ervoor. Meestal was de behandelaar niet gediplomeerd.

Meer weten?