Wc potten gooien, taboe: Zo streng zijn de eisen van het Koninklijk Huis voor Koningsdag

Dokkum heeft de organisatie van Koningsdag niet zomaar gekregen. Een stad die wil dat de koninklijke familie komt, moet aan allerlei eisen voldoen.

De organisatie van Koningsdag begint met een lobbyronde waarin gemeenten zich aanmelden om het koninklijk bezoek te ontvangen. Eenmaal gekozen, krijgen zij te maken met een uitgebreid pakket aan voorwaarden vanuit paleis en rijksoverheid. Het parcours moet beperkt in lengte blijven, de stad moet zich gunstig presenteren en de route wordt tot op de minuut uitgewerkt in draaiboeken.

Naast veiligheids- en logistieke eisen zijn er ook inhoudelijke wensen vanuit het hof. Zo werd na eerdere tv-beelden van een wc-pot-gooi-onderdeel uitdrukkelijk verzocht dat de koning daar niet opnieuw aan zou meedoen. Elementen die als te plat, te risicovol of te commercieel worden gezien, verdwijnen zo uit het programma of worden vooraf bijgesteld. Daarmee weegt de symboliek van het koninklijk bezoek zwaar mee in de uiteindelijke invulling van de festiviteiten.

In de aanloop naar de feestdag schuiven onder meer de Dienst Koninklijk Huis, de Rijksvoorlichtingsdienst, beveiligingsdiensten en de NOS aan bij de gemeente. Samen bepalen zij de exacte route, televisiemomenten en veiligheidszones. Commerciële stops liggen gevoelig: een bezoek aan een lokale publiekstrekker kan alleen als over de commerciële uitstraling afspraken worden gemaakt.

Burgemeesters spreken van een bijna militaire operatie, met honderden betrokken medewerkers en zware beveiligingsmaatregelen. De aanslag op Koninginnedag in 2009 blijft in de veiligheidsplannen op de achtergrond meespreken. Tijdens de anderhalf uur durende wandeling moet de stad vol, feestelijk en veilig ogen, terwijl elk detail van tevoren langs de meetlat van het Koninklijk Huis en de diensten is gelegd.