Zachte start, koude tweede helft? Wat de nieuwe wintermodellen betekenen voor je overwintering in Spanje

door Dirk Kruin

maandag, 12 oktober 2026 om 16:30

Leg je nu een appartement aan de Costa Blanca of de Costa del Sol vast voor januari of februari, dan reken je waarschijnlijk op een zachte winter. De eerste prognoses geven je daarin gelijk, maar alleen voor het begin van de winter. Over de tweede helft zijn meteorologen een stuk voorzichtiger.

Tot en met december wijst alles naar warm

De Spaanse weerdienst AEMET schat de kans op 70 procent dat het trimester van oktober, november en december in het grootste deel van Spanje warmer dan normaal uitvalt, meldde El Español op 9 oktober. Op de eigen site schrijft AEMET dat er een zeer hoge kans is dat de gemiddelde temperatuur in heel Spanje in het warme tercile uitkomt. In het zuidwesten van het vasteland is die kans iets kleiner.

Ook op korte termijn blijft het warm. Volgens de weekverwachting van AEMET van 9 oktober wordt de week van 26 oktober tot 1 november waarschijnlijk opnieuw warmer dan normaal in bijna heel Spanje. Op Europees niveau kijkt Copernicus verder vooruit: in de seizoensverwachting van 10 september wijzen de modellen op temperaturen boven het gemiddelde in vrijwel heel Europa, de hele winter lang.

Een seizoensprognose verschuift de kansen. Een weerbericht is het niet.

Voor januari is er nog geen Spaanse prognose

Voor de maanden waar overwinteraars het meest naar kijken, heeft AEMET nog niets gepubliceerd. Volgens Diario de Avisos komt de seizoensverwachting voor december, januari en februari pas eind november uit.

Intussen houden meteorologen de poolvortex in de gaten. Die luchtwerveling vormt zich nu boven de Noordpool met het oog op de winter van 2026-2027, en de langetermijnmodellen wijzen al op een mogelijke verzwakking tussen januari en februari 2027, schrijft Diario de Avisos. De krant zegt er wel bij dat geen enkele instantie een verwachting heeft gepubliceerd die het gedrag van de vortex aan het weer van deze winter koppelt. Het gaat dus om een bekend mechanisme, geen voorspelling.

Achter dat mechanisme zit El Niño. De Amerikaanse NOAA geeft ruim 90 procent kans dat El Niño in de herfst en winter van 2026-2027 de categorie 'zeer sterk' bereikt. Volgens de Wereld Meteorologische Organisatie is de kans dat het verschijnsel tot februari 2027 actief blijft bijna 100 procent.

El Niño-winters keren vaak in de tweede helft

Daarom is een zachte start nog geen garantie. Johannes Habermehl, meteoroloog bij Meteored, keek in augustus naar eerdere El Niño-winters. Zijn bevinding: in El Niño-jaren begint de Europese winter meestal zacht, met relatief warme maanden november en december. Het interessantste moment komt meestal tegen het einde van het seizoen.

El Niño kan volgens die analyse de poolvortex op grote hoogte ontregelen. Wordt die enorme werveling van koude lucht in de stratosfeer verstoord, dan kan er een soort ontsnappingsroute ontstaan voor ijskoude Arctische lucht. Volgens Meteored gebeurt dat juist in januari en februari. Het advies van het weerplatform: niet te vroeg conclusies trekken en vooral volgen hoe het laatste deel van de winter zich ontwikkelt.

November en december zijn de veilige gok. Januari en februari blijven open.

Een koude week is nog geen koude winter

Lang niet alle meteorologen zien een strenge winter aankomen. Luca Lombroso van Meteored Italië waarschuwde in september in een artikel, waaruit Hoy Aragón citeerde: wie zegt dat het een ijskoude winter wordt, vergist zich.

Quien dice que será un invierno helador se está confundiendo

- Luca Lombroso, Meteored Italia, geciteerd door Hoy Aragón (origineel in het Spaans)

Ook voor Spanje zelf liggen de kansen anders dan voor Midden-Europa. Volgens Meteorología en Red kan Spanje geraakt worden, maar maakt de geografische ligging dat minder waarschijnlijk, zoals ook bij Filomena bleek.

Vorige winter liet zien hoe dat in de praktijk uitpakt. AEMET gaf toen 60 tot 70 procent kans dat het trimester boven het gemiddelde zou uitkomen en maar 10 procent kans op een koudere winter. Toch verwachtte de weerdienst voor de week van 19 tot 25 januari 2026 temperaturen onder het normale gemiddelde in het westen en zuiden van het vasteland. Koud weer, met vorst in het binnenland. Volgens Qué! voelde januari in Spanje toen ijzig aan, terwijl er officieel geen koudegolf was.

Wat dit betekent voor je boeking

De kansen voor de komende maanden liggen dus niet gelijk verdeeld. Voor oktober tot en met december is het signaal voor warmte sterk. Voor januari en februari is er nog geen Spaanse prognose, en het mechanisme dat meteorologen in de gaten houden, werkt juist in die maanden. Waar het in januari doorgaans het warmst is, lees je in ons eerdere stuk "Overwinteren in Spanje: hier is het in januari echt het warmst". Daar gaat het om klimaatgemiddelden. Dit stuk gaat over de verwachting voor deze winter.

Wat je nu kunt doen

Wil je zo zeker mogelijk van zacht weer zijn, kijk dan naar november en december. Voor die periode is de warme verwachting het duidelijkst.
Boek je voor januari of februari, kies dan waar mogelijk voor een verblijf dat je kunt wijzigen of annuleren.
Leg je verblijf nog niet definitief vast als je kunt wachten. Eind november komt de AEMET-verwachting voor december tot en met februari.
Vraag na hoe het appartement verwarmd wordt. Een koude week voel je vooral 's avonds, en wat stoken kost, lees je in "Een maand overwinteren in Spanje: de huurprijs vertelt maar het halve verhaal".
Neem ook voor de costa warme kleding mee. Een warme verwachting voor het hele seizoen sluit koude weken niet uit.

Of de winter van 2026-2027 zacht blijft of in januari toch omslaat, weet nu nog niemand. Wie een paar weken kan wachten, boekt met meer zekerheid.

Bronnen: Diario de Avisos, El Español, AEMET, Aemetblog, Meteored (tiempo.com), Hoy Aragón, National Geographic España, Meteorología en Red, UA.News, Qué!, Aemetblog (januari 2026)