Vinted en Marktplaats: ideaal jachtterrein voor vieze mannetjes

Wie een oude spijkerbroek te koop zet, verwacht een koper. Niet een publiek. Toch belanden foto’s van Nederlandse vrouwen die hun kleding aanbieden op Vinted en Marktplaats stelselmatig op openbare seksfora, waar anonieme mannen hun oordeel geven over lichaam, billen en voeten. Het gaat om honderden accounts, en het gebeurt al jaren.

De formule is banaal. Om te laten zien hoe een broek zit, trekt de verkoopster hem aan en fotografeert zichzelf voor de spiegel. Precies zoals elke verkoopgids aanraadt. Die foto’s worden vervolgens gekopieerd naar Telegram-kanalen met namen als ‘Hete hertjes’ en ‘Vinted hot girls’. Dat laatste kanaal telt volgens De Telegraaf ruim 200.000 bezoekers. Reddit had tot voor kort de Nederlandstalige tegenhanger ‘Prachtige parels’, inmiddels verwijderd.

Onder de foto’s verschijnen reacties die weinig aan de verbeelding overlaten. ‘Wat een geil mokkel.’ ‘Is er een foto van haar in die broek van de achterkant?’ De vrouwen weten van niets. Er zijn ook fora die zich toeleggen op voeten in slippers en op leren kleding, met beelden die deels van Marktplaats komen. Op dat laatste forum staan volgens de krant zelfs foto’s van minderjarige meisjes.

Wie kleding fotografeert, levert ongewild materiaal aan een publiek dat nooit iets komt kopen.

Nederland is laat. Britse, Duitse en Belgische media legden dezelfde handel de afgelopen twee jaar al bloot, telkens met dezelfde uitkomst: het kanaal gaat dicht, een nieuw kanaal gaat open. Op het Reddit-forum ‘Prachtige parels’ kwamen Belgische en Nederlandse verkoopsters herkenbaar in beeld, compleet met tips om iets bij ze te kopen en het pakket persoonlijk op te halen.

Dat laatste is de kern van het probleem: het blijft niet bij kijken. Verkoopsters melden een stortvloed aan opdringerige berichten, vragen om gedragen ondergoed en pogingen om via een aankoop hun thuisadres te achterhalen.

Vinted laat weten dat het misbruik van openbare content op andere platforms ziet, maar wijst op de grens van het eigen terrein. Het bedrijf adviseert gebruikers zelf contact op te nemen met de betreffende sites en zegt bij bekende gevallen ook zelf verwijdering te vragen. Ondertussen is het op Vinted niet mogelijk een profiel te rapporteren als seksueel ongepast, en is er geen identiteitsverificatie. Handhaving komt dus vrijwel altijd achteraf.

De boodschap die overblijft, is de vertrouwde: pas jij je gedrag maar aan. Gebruik een paspop, fotografeer plat, verberg je gezicht.

Het platform verdient aan de foto’s, de gebruiker draait op voor de gevolgen.

Juridisch is het minder vrijblijvend dan de fora denken. Volgens privacy- en technologieadvocaat Stephan Mulders van Blenheim is zo’n verkoopfoto doorgaans auteursrechtelijk beschermd: de maakster bepaalt wat ermee gebeurt. Kopiëren is verveelvoudiging, herplaatsen op een ander forum is openbaarmaking aan een nieuw publiek. Opzettelijke inbreuk op auteursrecht is strafbaar, en er kan volgens hem ook sprake zijn van smaad, laster of belediging. Alleen doorlinken naar de oorspronkelijke advertentie mag meestal wel — maar dat doet niemand op die kanalen.

In België oordeelt parketmagistrate Catherine Van de Heyning strenger over de kansen: het gaat niet om in privé gemaakte naaktbeelden, dus geen misdrijf, wel een privacyschending waarvoor je naar de burgerlijke rechter of de toezichthouder kunt. Bij minderjarigen ligt dat volstrekt anders: met een seksuele connotatie is het beeldmateriaal van kindermisbruik.

Wat je kunt doen

• Meld de post bij het platform zelf. Onder de Europese digitaledienstenverordening moeten platforms een meldpunt voor illegale content hebben en meldingen behandelen.

• Maak eerst screenshots als bewijs, voordat je rapporteert of blokkeert.

• Schakel expertisecentrum Offlimits in, dat helpt bij verwijdering en aangifte.

• Overweeg aangifte of een civiele procedure, al is de anonieme dader vaak duur en moeizaam te achterhalen.

• Fotografeer kleding plat of op een paspop, en zet geen foto’s van kinderen in hun kleding online.

Dat laatste rijtje is nuttig en tegelijk pijnlijk. Het legt de last opnieuw bij de vrouw met de spijkerbroek, terwijl de kanalen gewoon doordraaien.