Kan de quantumcomputer de stroomhonger van AI temmen? Deze techpionier denkt van wel

dinsdag, 10 november 2026 om 16:11

Een glanzende quantumchip ligt op een printplaat voor rijen servers met blauwe lampjes.

Tussen de rijen servers in een datacenter in Sydney staat sinds kort een kast die op een heel andere manier zijn berekeningen uitvoert. Het is een kleine quantumcomputer op een siliciumchip en hij gebruikt minder dan 20 kilowatt. Volgens zijn bouwer kan zo’n machine binnen vijf jaar een flink deel van het AI-rekenwerk overnemen, en dat scheelt bakken met stroom.

Dat zegt Andrew Dzurak, oprichter van het Australische bedrijf Diraq, schrijft Phys.org. Het is volgens Diraq de eerste veldtest ter wereld met een quantumcomputer in een commercieel datacenter.

Waarom AI zoveel stroom vraagt

Grote AI-datacenters vragen elk vermogen op de schaal van gigawatts. Daarvoor zijn nieuwe centrales nodig, of ze zetten het stroomnet onder druk. Een deel van dat werk past volgens Dzurak beter bij een quantumcomputer.

Een van de redenen dat de volgende generaties AI zoveel stroom willen gebruiken, is dat ze een hele klasse problemen oplossen die eigenlijk veel beter passen bij quantumberekeningen.

- Andrew Dzurak, oprichter van Diraq

Een quantumcomputer rekent met de natuurwetten die gelden op de schaal van atomen. Daardoor kan hij sommige berekeningen doen die een gewone computer niet of nauwelijks aankan. Meestal moet zo’n machine tot vlak boven het absolute nulpunt gekoeld worden. Het systeem van Diraq is een gesloten kast die naast gewone servers op kamertemperatuur draait.

In cijfers

8 qubits, de rekeneenheden van een quantumcomputer, draaien nu op de chip in het datacenter van Equinix in Sydney.
150.000 qubits moeten het in 2029 zijn.
2 miljoen qubits op één chip wil Diraq in 2031 hebben.
Minder dan 20 kilowatt verbruikt het huidige systeem; het grote systeem moet het met “een paar honderd kilowatt” doen.

In Nederland krijgen datacenters al geen aansluiting

Ook hier is de stroomhonger van datacenters een probleem. De ongeveer 200 datacenters in Nederland verbruikten in 2024 bijna 5.100 gigawattuur, zoveel als bijna twee miljoen woningen, volgens cijfers van het CBS. Netbeheerder Tennet zet nieuwe aanvragen in Vijfhuizen, tussen Haarlem en Amsterdam, sinds begin dit jaar op pauze. In april oordeelde de rechter dat Tennet een datacenter van het Australische Goodman daar niet direct hoeft aan te sluiten, meldde de NOS. Het net in die regio is pas tussen 2033 en 2035 zwaar genoeg.

Of de AI-golf zelf houdbaar is, is een andere vraag. Beleggers zagen al hoe Chinese AI-aandelen na de hype snel instortten.

Ook medicijnen en batterijen

Dzurak ziet meer toepassingen dan AI. Een quantumcomputer kan snel en zuinig berekenen hoe moleculen zich gedragen. Dat helpt bij nieuwe medicijnen, veel lichtere batterijen en de chemische industrie. Diraq schat dat medicijnonderzoek met quantum 10 procent vaker slaagt en dat een nieuw medicijn een derde goedkoper op de markt komt, als de computer minder dan 100 miljoen dollar per jaar kost.

Het gebeurt alleen als we quantumcomputers kunnen bouwen die rendabel zijn.

- Andrew Dzurak, oprichter van Diraq

Dat moet blijken uit een programma van DARPA, het onderzoeksbureau van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Diraq is een van de zes bedrijven in de derde ronde. DARPA test of een quantumcomputer in 2033 echte problemen oplost tegen een prijs die het waard is. Diraq wil die lat twee jaar eerder halen.

Australië wil het Silicon Valley van quantum zijn

Australië investeert al tientallen jaren in quantum. Het land telt volgens Cathy Foley, voorzitter van de Australische academie voor technologische wetenschappen, meer dan vijftig quantumbedrijven. Concurrent PsiQuantum, ook in de DARPA-ronde, kreeg 1 miljard Australische dollar (ongeveer 560 miljoen euro) van de overheid voor een quantumcomputer in Queensland.

Geld verdienen blijft het lastige deel, zegt Foley. “Australië is heel goed in ontdekkingen doen, maar om daar succesvolle bedrijven van te maken is veel meer nodig dan goede wetenschap.”