Als je goed wilt slapen is regelmaat het allerbelangrijkst

donderdag, 12 februari 2026 om 17:01

Een regelmatig slaappatroon is waarschijnlijk belangrijker voor je gezondheid dan het magische getal van “acht uur per nacht”, schrijft de New York Times.

Onze interne klok (het circadiane ritme) stuurt onder meer hormonen, stofwisseling, bloeddruk en stemming aan. Wie steeds op andere tijden naar bed gaat of opstaat, brengt deze klok in de war. Dat vergroot volgens grote cohortstudies het risico op hart‑ en vaatziekten, obesitas, depressie, angststoornissen én dementie. In een studie bij bijna 2.000 volwassenen hadden de mensen met de meest onregelmatige slaap meer dan twee keer zo veel kans op cardiovasculaire problemen als de groep met het meest stabiele slaappatroon. Een grote UK‑Biobankanalyse bij ruim 88.000 mensen koppelde de grootste dagelijkse schommelingen in slaaptijden aan ongeveer 50 procent meer kans op dementie.

Wat de wetenschap nu zegt

Recente overzichtsstudies concluderen dat er voldoende bewijs is om een consequent slaapschema actief aan te raden ter bescherming van je mentale, metabole en cardiovasculaire gezondheid. Niet alleen te weinig, maar vooral grillige slaap verstoort stresshormonen als cortisol en verhoogt laaggradige ontsteking in het lichaam. Grootschalige onderzoeken suggereren zelfs dat mensen met de meest regelmatige slaap‑waakpatronen langer leven dan leeftijdsgenoten met hetzelfde aantal uren slaap maar sterk wisselende bedtijden. Dat past in een breder beeld dat ook onregelmatige diensten en jetlag op de lange termijn ongezond zijn.

Praktische tips: zo maak je je slaap consistenter

Kies vaste tijden: bepaal een realistische bed‑ en wektijd en houd daar elke dag ongeveer aan vast (maximaal 30 minuten speling, ook in het weekend).
Beperk uitslapen: slaap je structureel te kort, ga dan doordeweeks iets eerder naar bed in plaats van in het weekend uren bij te slapen.
Bouw een avondritueel in: dim licht, leg schermen op tijd weg en doe elke avond dezelfde rustige activiteiten, zodat je brein een duidelijk “slaapsignaal” krijgt.
Pak ochtendlicht: ga in het eerste uur na het opstaan even naar buiten; daglicht helpt je interne klok dagelijks opnieuw te kalibreren.
Houd je bedtijd vol: probeer minimaal een paar weken consequent te zijn; slaapgedrag veranderen kost tijd en je lichaam heeft even nodig om zich aan te passen.

Minder fixeren op 8 uur, meer op ritme

De kernboodschap voor lezers: focus niet alleen op de vraag of je wel “genoeg” slaapt, maar vooral op hoe gelijkmatig je slaapt. Een vaste zes à zeven uur per nacht op dezelfde tijden blijkt in studies vaak gunstiger dan een chaotisch patroon met de ene nacht weinig en de andere nacht veel slaap. Door slaap te behandelen als een vaste afspraak met jezelf – net zo onwrikbaar als een werkvergadering – investeer je in je hart, je hersenen en je mentale veerkracht op de lange termijn.