Van junkfood word je binnen anderhalve week dommer

Een dieet verandert niet alleen je lichaam, maar ook je brein. Nieuwe studies laten zien dat wat er op je bord ligt, je IQ‑scores en geheugen al binnen dagen kan beïnvloeden. Vooral een typisch “junkfood‑dieet” blijkt verrassend snel sporen na te laten in je cognitieve prestaties.

In een recent experiment schakelden gezonde volwassenen over op een extreem energierijk, Westers eetpatroon vol ultrabewerkt voedsel, geraffineerde koolhydraten en verzadigd vet – denk fastfood, snacks en zoetigheid. Na slechts negen dagen scoorden zij slechter op geheugentests dan een controlegroep die een relatief gezond dieet bleef volgen. Hun “officiële” IQ was niet opeens blijvend lager, maar hun vermogen om nieuwe informatie op te slaan en zich te concentreren was wel duidelijk aangetast.

Dit sluit aan bij grootschaliger onderzoek bij kinderen: peuters die veel koek, frisdrank en chips krijgen, scoren jaren later gemiddeld iets lager op IQ‑tests dan leeftijdsgenoten met een gezonder dieet. Het gaat om enkele punten, maar de effecten zijn consistent en stapelen zich op over tijd. Gezonde voeding – met groente, fruit, volkorenproducten, vis en onverzadigde vetten – hangt juist samen met betere schoolprestaties en meer aandacht in de klas.

Ook op latere leeftijd lijkt wat je eet uit te maken. Vrouwen die in hun veertiger en vijftiger jaren veel ultrabewerkte voeding aten, rapporteren later vaker geheugenklachten. Aan de andere kant remt een hersenvriendelijk voedingspatroon zoals het MIND‑dieet de cognitieve veroudering mogelijk met jaren.

De boodschap is niet dat één hamburger je dom maakt, maar dat een dagelijks patroon van ultrabewerkt, vet- en suikerrijk eten je brein langzaam in de weg zit. Wie zijn IQ en denkvermogen wil beschermen, kiest daarom liever voor een overwegend mediterraan bord: veel planten, goede vetten, volle granen – en junkfood als uitzondering in plaats van regel.