Waarom de menselijke penis zo groot is (dat is geen toeval)

Wetenschap
vrijdag, 23 januari 2026 om 11:05
ANP-546518521
Size matters klinkt flauw, maar in de evolutiebiologie is het een serieus raadsel. Vergeleken met andere mensapen, zoals chimpansees en gorilla’s, is de menselijke penis opvallend groot. Niet alleen langer, maar ook dikker dan je op basis van onze lichaamsgrootte zou verwachten. En dat roept een logische vraag op: als het primaire doel van een penis simpelweg voortplanting is, waarom is die bij de mens dan zo overdreven aanwezig?
Nieuw onderzoek van evolutionair biologen werpt daar een interessant licht op. Hun conclusie: de menselijke penis is niet alleen een functioneel instrument, maar ook een biologisch signaal. Een signaal dat tegelijk bedoeld is om partners aan te trekken en rivalen te imponeren.
Dat idee past in een breder patroon uit de natuur. Bij veel diersoorten hebben mannetjes kenmerken die twee doelen dienen. De manen van een leeuw of het gewei van een hert zijn aantrekkelijk voor vrouwtjes, maar waarschuwen tegelijk andere mannetjes: met mij kun je beter geen ruzie zoeken. De onderzoekers wilden weten of iets vergelijkbaars geldt voor de menselijke penis.
Daarom lieten ze honderden proefpersonen kijken naar levensechte, digitaal gegenereerde mannenlichamen. Die figuren verschilden systematisch in lengte, lichaamsbouw en penisgrootte. Vrouwen werd gevraagd hoe aantrekkelijk ze de mannen vonden. Mannen moesten inschatten hoe bedreigend of seksueel competitief een mogelijke rivaal leek.
De uitkomsten waren veelzeggend. Voor vrouwen gold: langere mannen met bredere schouders en een grotere penis werden gemiddeld aantrekkelijker gevonden. Wel zat er een plafond aan dat effect. Na een bepaald punt leverde extra lengte of omvang nauwelijks nog winst op.
Sterke tegenstander
Bij mannen lag het accent anders. Zij zagen een grotere penis juist als een duidelijk teken van een sterkere tegenstander, zowel fysiek als seksueel. Opvallend genoeg overschatten mannen daarbij structureel hoe belangrijk zulke kenmerken voor vrouwen zijn. Met andere woorden: mannen denken dat vrouwen meer onder de indruk zijn van extreme lichaamskenmerken dan daadwerkelijk het geval is.
Interessant was ook hoe snel deelnemers hun oordeel velden. Figuren met een kleinere penis, kortere lengte of minder atletische bouw werden vrijwel direct als minder aantrekkelijk of minder bedreigend ingeschat. Dat wijst op razendsnelle, grotendeels onbewuste beoordelingen.
De onderzoekers benadrukken wel dat de penis in de eerste plaats gewoon geëvolueerd is voor voortplanting. Maar hun resultaten suggereren dat seksuele voorkeuren en onderlinge competitie hebben bijgedragen aan de opvallende omvang. En hoewel grootte een rol speelt, blijft het slechts één factor in een veel complexer geheel. In het echte leven tellen ook gezicht, gedrag, humor en persoonlijkheid mee (gelukkig maar).
loading

Loading