Van spookregio tot hotspot: waarom West-Sicilië ineens zo hip is

Wie West-Sicilië nog steeds ziet als het verlopen broertje van Toscane of de Amalfikust, loopt hopeloos achter. In steden en dorpen waar decennialang leegstand en armoede de toon zetten, bloeit nu iets onverwachts: een culturele renaissance waarin hedendaagse kunst het startschot is voor nieuw leven.

Neem Palermo. Achter de drukte van de Via Maqueda openen voormalige kloosters en kerken hun deuren als kunstinstellingen. Het nieuwste voorbeeld is een oud klooster dat na dertig jaar leegstand is omgevormd tot een museum over stedelijke verandering. Geen industrieel hip gebouw, maar kunst die letterlijk in de stad is ingebed.

Het echte kantelpunt ligt iets meer landinwaarts, in Favara. Dit voormalige mijnstadje verloor na de Tweede Wereldoorlog massaal inwoners. Huizen stonden leeg, het centrum verpauperde. Tot een lokaal kunstenaarskoppel in 2010 besloot om vervallen palazzo’s te veranderen in ateliers, expositieruimtes en cafés. Het resultaat: Farm Cultural Park. Waar ooit één klein hotel was, zijn nu honderden bedden voor bezoekers. Favara werd geen openluchtmuseum, maar een levendige bestemming.

Nog radicaler is het verhaal van Gibellina. Na de verwoestende aardbeving van 1968 werd de stad volledig opnieuw opgebouwd. De toenmalige burgemeester nodigde kunstenaars en architecten uit om mee te ontwerpen. Kunst moest geen versiering zijn, maar het fundament van de stad.

Die visie krijgt nu nationale erkenning: Gibellina is uitgeroepen tot de eerste Italiaanse Hoofdstad van de Hedendaagse Kunst. Monumentale sculpturen, experimentele gebouwen en herstelde kunstwerken vormen samen het begin van de wederopstanding van het gebied.

West-Sicilië zit op een kruispunt. De bevolkingskrimp dwingt tot nieuwe ideeën en er zijn meer dan genoeg leegstaande kerken, gevangenissen en kloosters die ruimte bieden. Kunstinstellingen, kunstenaars en lokale overheden grijpen het moment aan om de oude cultuur een moderne draai te geven. Daardoor is het niet gemaakt hip, maar echt cool.

Bron: The Guardian