De rijkste vrouw van Rusland ziet haar imperium in vlammen opgaan

Tatjana Kim bouwde de Russische Amazon, overleefde een schietpartij op haar eigen kantoor en versloeg haar ex-man in de rechtszaal. Nu vliegen haar magazijnen een voor een de lucht in — en dat is precies de bedoeling.

Sinds 18 juli richt Oekraïne zijn langeafstandsdrones niet meer op raffinaderijen of wapenfabrieken, maar op de opslagloodsen van Wildberries. Minstens twintig locaties zijn geraakt, van Sint-Petersburg tot Jekaterinenburg, ruim tweeduizend kilometer van de grens. Bij die aanvallen kwamen zeker dertien mensen om, vrijwel allemaal magazijnmedewerkers die nachtdienst draaiden. Het is de eerste keer in deze oorlog dat één particulier bedrijf zo systematisch wordt uitgeschakeld.

De schade laat zich vanuit de ruimte meten. Satellietbeelden tonen minstens 1,18 miljoen vierkante meter beschadigde of verwoeste magazijnruimte: meer dan een vijfde van alles wat Wildberries had. De vestiging in Zelenodolsk nam helemaal geen zendingen meer aan na een tweede treffer en ligt sindsdien stil. Het bedrijf zegt nu partners te zoeken om nieuwe opslaghubs te openen, wat een elegante formulering is voor: we hebben geen plek meer.

Voor het eerst in deze oorlog is een gewone webwinkel het front geworden

Kyiv noemt de magazijnen logistieke knooppunten waar onderdelen voor drones en navigatieapparatuur doorheen gaan. Zelensky sprak van faciliteiten die door de agressor werden gebruikt voor de levering van gesanctioneerde componenten. Het Kremlin ontkent dat, Wildberries ook. Het assortiment helpt die ontkenning niet: naast kleding, cosmetica en elektronica staan er nachtkijkers, munitietassen en helmen op de site.

Er is ook een tweede, minder militaire logica. Twee derde van de volwassen Russen koopt bij Wildberries, 95 procent van de bestellingen wordt opgehaald bij een van de 98.000 afhaalpunten. Wie die keten stukmaakt, brengt de oorlog letterlijk tot in de winkelstraat. Oekraïense militaire analisten zijn daar openlijk over: het doel is dat de gewone Rus de oorlog gaat voelen in zijn eigen bestelpakket.

Het hardst getroffen zijn niet de miljardair maar de tienduizenden zzp'ers die via het platform verkopen. Russische zakenmedia schatten dat ongeveer 80 procent van de gebouwen en voorraden onverzekerd was. Twee dagen vóór de eerste aanval liet Wildberries in zijn voorwaarden opnemen dat het niet aansprakelijk is voor schade door militaire aanvallen en drones. Kim noemt de aanvallen overmacht en dus wettelijk niet vergoedbaar, maar deelt inmiddels wel vrijwillige compensatie uit aan meer dan 97.000 verkopers.

Ik reken niet op compensatie, want ik wil niet later teleurgesteld worden

In het kort Wildberries heeft ruim 200 magazijnen en logistieke centra en is met een aandeel van circa 45 procent de grootste onlineretailer van Rusland, vóór Ozon met ongeveer 32 procent. Samen met andere platforms verwerken de Russische e-commercebedrijven goederen en diensten ter waarde van 8,5 procent van de economie. Tatjana Kim (50) is met een geschat vermogen van rond de zeven miljard euro de rijkste vrouw van het land.

De schokgolf reikt tot in de bankensector. Sberbank waarschuwde eind juli dat het zijn voorzieningen voor slechte leningen mogelijk moet verhogen, omdat zo'n 300 bedrijven hun kredieten willen herstructureren. De centrale bank houdt in de gaten of de leveringsproblemen doorwerken in de inflatie, met de rente nog altijd op 14 procent. Op Avito stonden deze week ruim 3.100 Wildberries-afhaalpunten te koop.

Kim heeft eerder laten zien dat ze crises overleeft. Maar een gewapend conflict met haar eigen distributienetwerk als doelwit is een ander soort tegenstander dan een boze ex-echtgenoot.

Meer weten?