Gasvoorraad bijna op: hoe eng is dat

Op dit moment zit er grofweg 25 TWh gas in de Nederlandse ondergrondse voorraden, wat neerkomt op ongeveer 2,5 à 3 miljard m³ en een vullingsgraad rond de 15–20 procent. En de winter is nog niet voorbij

“De Nederlandse gasvoorraad is bijna op.” Het klinkt als een alarmsirene, maar het is óók precies wat in februari hoort te gebeuren: gasopslagen worden in de winter leeggetrokken om piekvraag op koude dagen op te vangen. De vraag is dus minder: hoe leeg is het? en meer: kunnen we het blijven bijvullen, en tegen welke prijs? Wat als we tekort hebben wordt het gas duurder

Sinds de sluiting van het Groningenveld is Nederland in hoge mate afhankelijk van import en van goed werkende Europese markten. Gasunie Transport Services (GTS) concludeert dat er voor het gasjaar 2025–2026 voldoende gasaanbod is, maar waarschuwt dat tekorten kunnen ontstaan als een koude winter samenvalt met lage beschikbaarheid van gas (bijvoorbeeld minder LNG). Leveringszekerheid gaat daarbij niet alleen over ‘volume in de grond’, maar ook over transport- en conversiecapaciteit: kun je gas op het juiste moment op de juiste plek krijgen?

Voor de fysieke levering is de bescherming behoorlijk stevig. Leveranciers zijn wettelijk verplicht de basislevering aan kleinverbruikers (huishoudens) te garanderen tot ongeveer normale winterkou, terwijl GTS als landelijke netbeheerder extra voorzieningen treft voor pieklevering bij strenge vorst. Zelfs als een leverancier omvalt, moet de levering aan kleinverbruikers worden overgenomen door een andere partij. Een lege of laag gevulde gasopslag vertaalt zich dus niet één-op-één in “geen gas uit de leiding”.

De gevoeligheid zit vooral in de prijs. Als voor een winter hogere vuldoelen worden opgelegd aan opslagen, of als import (LNG) schaars is, moet gas eerder en duurder worden ingekocht en opgeslagen. In een nieuw wetsvoorstel voor het bestrijden van een energieleveringscrisis werkt het kabinet zelfs expliciet een heffing uit om de kosten van die vultaak via het gastransportnet bij gebruikers — uiteindelijk de consument — neer te leggen. Daarbovenop komen normale marktbewegingen: bij spanning op de Europese gasmarkt lopen groothandelsprijzen op en dat sijpelt door in variabele, dynamische en nieuwe vaste contracten.

De afgelopen tijd profiteerden huishoudens nog van lagere groothandelsprijzen: in 2025 daalden de energietarieven en scheelde dat een gemiddeld huishouden grofweg een paar tientjes tot ruim honderd euro per jaar. Maar toezichthouder ACM ziet tegelijkertijd dat tarieven tussen leveranciers fors kunnen verschillen en dat sommige aanbieders juist weer duidelijk hogere gasprijzen vragen. Voor mensen met een cv-ketel betekent een krappere gasmarkt dus minder “lampje gaat uit”, en meer: opletten welk contract je hebt, en rekenen op mogelijk duurdere kubieke meters gas als de spanningen aanhouden.

De echte spanning zit in scenario’s: kou plus pech in infrastructuur of import. In de door GTS gebruikte risico-inschatting (zoals door VEMW samengevat) is er een “zeer kleine kans” op een beperkt capaciteitstekort in 2025–2026 bij uitzonderlijke kou (rond -14°C of kouder) én uitval van een grote bron, zoals gasopslag Norg. Dat is geen doembeeld van “morgen zitten we zonder gas”, maar wel een reminder dat leveringszekerheid tegenwoordig een ketenkwestie is: opslagen vullen, import spreiden, én de verbindingen met buurlanden op orde houden.

GTS stelt dat het gasaanbod voor 2025–2026 in principe voldoende is, maar dat in stressscenario’s (kou + lage beschikbaarheid) tekorten mogelijk zijn. In de inschatting zoals VEMW die weergeeft, gaat het om een zeer kleine kans op een beperkt capaciteitstekort (<1 GW) bij eens-in-de-20-jaar kou (≤-14°C) gecombineerd met uitval ter grootte van de grootste individuele bron (Norg).