"Het Amerikaanse imperium stort momenteel voor onze ogen in elkaar."

donderdag, 15 januari 2026 om 9:04

Het vertrouwen op de kapitaalmarkten dat de Amerikaanse dollar over twintig jaar nog steeds de wereldreservemunt zal zijn, is lager dan ooit. Het wantrouwen is overduidelijk. En als de dollar daadwerkelijk zijn status als reservemunt zou verliezen, zou het tijdperk van het Amerikaanse imperium, waarvoor al vele necrologieën zijn geschreven, definitief voorbij zijn. Geopolitiek gezien zou dat tot grote onrust leiden.

Ray Dalio bouwde 's werelds grootste hedgefonds op en ontwikkelde daarbij een theorie over de opkomst en ondergang van grote rijken: de "Big Cycle Theory". Het Amerikaanse imperium, zegt hij tegen kwaliteitskrant de Suddeutsche stort momenteel voor onze ogen in elkaar.

Hoe imperia floreren en valle

Een land investeert zwaar in onderwijs, innovatie en infrastructuur, wordt economisch dominant en ontwikkelt een sterke munt die wereldreservemunt wordt.
Rijkdom concentreert zich, ongelijkheid groeit, schulden lopen op, populisme laait op en cultuuroorlogen blokkeren probleemoplossende politiek.
Voorbeelden: China, Nederland in de 17 eeuw, Louis de XVI
Engeland

In de eindfase:

Worden dure militaire avonturen en sociale beloftes alleen nog met meer schuld gefinancierd.
Drukt de centrale bank nieuw geld om schulden weg te inflateren, wat het vertrouwen in de munt ondermijnt en het einde van de reserve‑valutastatus inluidt.

VS dankzij Trump snel op weg naar 'economische hartaanval'

De VS in de neergaande fase

Het artikel verbindt Dalio’s theorie direct met de actuele situatie van de VS.

De Amerikaanse staatsschuld bedraagt ongeveer 130% van het jaarlijkse bbp; sinds de coronacrisis werd veel nieuw geld gecreëerd, wat inflatie tot bijna 8% opstuwde.
Ter financiering van een groter defensiebudget kiest Donald Trump in zijn laatste begroting opnieuw voor extra schulden, terwijl rechts een harde cultuuroorlog voert die oplossingen bemoeilijkt.

De markten weerspiegelen het dalende vertrouwen:

Na juridische stappen van het ministerie van Justitie onder Trump tegen Fed-voorzitter Jerome Powell steeg de goudprijs scherp en verzwakte de dollar.
Een troy ounce goud noteert inmiddels boven de 4.600 dollar, historisch hoog, wat neerkomt op een impliciete weddenschap tegen de dollar als wereldreservemunt.

Dalio waarschuwde recent in de Financial Times dat de Amerikaanse schuldenberg kan eindigen in een “economische hartaanval”. Tegelijkertijd staat China volgens hem klaar als kandidaat-opvolger van de wankelende hegemon, in lijn met Xi Jinpings nadruk op denken in eeuwen in plaats van kwartalen.