Hoe moet het met jullie hypotheek als één inkomen wegvalt?

door Dirk Kruin

donderdag, 03 september 2026 om 14:01

Een hypotheek afsluiten doe je vaak samen, maar wat gebeurt er als één inkomen plotseling wegvalt? Door ziekte, ontslag, een scheiding of overlijden kan een gezamenlijke hypotheek ineens zwaar op één schouder drukken. Wie snel handelt, vergroot de kans om betalingsproblemen – en een gedwongen verkoop – te voorkomen.

Een huis kopen op twee inkomens voelt voor veel stellen logisch. De maandlasten zijn berekend op jullie gezamenlijke salaris en ook de maximale hypotheek is daarop gebaseerd. Maar het financiële plaatje kan ingrijpend veranderen als een van beide inkomens wegvalt. Dat risico is groter dan veel huiseigenaren denken, zeker bij arbeidsongeschiktheid, relatiebreuk of overlijden.

Eerst: breng het nieuwe plaatje in kaart

De belangrijkste stap is niet afwachten, maar direct berekenen wat er nog binnenkomt en uitgaat. Kijk daarbij niet alleen naar de bruto hypotheeklast, maar naar alle woonkosten:

Netto hypotheeklasten, inclusief rente en aflossing.
Energie, gemeentelijke belastingen, verzekeringen, onderhoud en VvE-bijdrage.
Overige vaste lasten, zoals kinderopvang, leningen, abonnementen en vervoer.
Het resterende inkomen, eventuele uitkering, alimentatie, spaargeld en andere financiële reserves.

De Autoriteit Financiële Markten adviseert hypotheekbezitters een financieel plan te maken waarin inkomsten, uitgaven én alle kosten van de lening staan. Denk ook vooruit: kan de hypotheek nog betaald worden als de rente na afloop van de rentevaste periode stijgt?afm

Wie door de nieuwe situatie structureel tekortkomt, doet er verstandig aan niet eerst spaargeld volledig op te maken of betalingsachterstanden te laten ontstaan. Neem juist vroeg contact op met de hypotheekverstrekker.

Neem snel contact op met de bank

Geldverstrekkers moeten zich inspannen om klanten met betalingsproblemen te helpen en kunnen maatwerk leveren. Welke oplossing mogelijk is, verschilt per bank, hypotheekvorm en persoonlijke situatie. Denk bijvoorbeeld aan een tijdelijke betalingsregeling of een andere inrichting van de hypotheeklasten.afm

Bij een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie kan de geldverstrekker of adviseur een zogeheten beheertoets doen. Daarbij wordt bekeken of de hypotheek in de veranderde situatie nog betaalbaar is. NHG noemt onder meer scheiding, overlijden van een partner, niet-verwijtbare werkloosheid en arbeidsongeschiktheid als situaties waarin zo’n toets aan de orde kan zijn.nhg

Wacht daar niet mee tot er een incasso mislukt. Vroeg melden geeft meer ruimte om opties te onderzoeken, bijvoorbeeld:

Een budgetcoach of hulp bij het opnieuw ordenen van inkomsten en uitgaven.
Onderzoek naar een tijdelijke gemeentelijke woonkostentoeslag.
Het maandelijks laten uitbetalen van de voorlopige belastingteruggave, als daar recht op bestaat.
Hulp via schuldhulpverlening of de Gemeentelijke Kredietbank wanneer ook andere schulden oplopen.nhg

Wat betekent de oorzaak?

Niet elke inkomensdaling heeft dezelfde gevolgen. Dit zijn de meest voorkomende situaties.

Situatie	Wat verandert er?	Wat is belangrijk?
Werkloosheid	Salaris valt geheel of deels weg, vaak tijdelijk vervangen door een WW-uitkering	Maak direct een noodbudget, controleer de duur en hoogte van de uitkering en overleg vroeg met de geldverstrekker
Arbeidsongeschiktheid	Inkomen kan langdurig dalen door ziekte of een WIA-uitkering	Bekijk een eventuele AOV of woonlastenverzekering en reken met het inkomen ná de uitkeringstermijn
Overlijden	Eén inkomen stopt, maar er kunnen nabestaandenvoorzieningen of een uitkering uit een overlijdensrisicoverzekering zijn	Controleer de overlijdensrisicoverzekering, pensioenregelingen en eventuele nabestaandenuitkering
Scheiding	Eén huishouden wordt twee huishoudens; de hypotheek moet vaak op één naam komen of de woning wordt verkocht	Laat de woning waarderen, bepaal de overwaarde of restschuld en toets of één partner de hypotheek alleen kan dragen

Vooral arbeidsongeschiktheid wordt volgens hypotheekadviseur Van Bruggen geregeld onderschat. Zonder arbeidsongeschiktheids- of woonlastenverzekering moet het inkomensverlies worden opgevangen door meer inkomen van de partner, een forse buffer of structureel lagere uitgaven.

Bij scheiding: kan één partner blijven?

Bij een relatiebreuk zijn er meestal twee routes: verkopen of uitkopen.

Als één partner in de woning wil blijven, moet diegene doorgaans aan drie voorwaarden voldoen:

De hypotheek moet op één inkomen betaalbaar zijn volgens de normen van de geldverstrekker.
De vertrekkende partner moet worden ontslagen uit de hoofdelijke aansprakelijkheid. Zonder dat ontslag kan de bank die partner nog altijd aanspreken voor de volledige hypotheekschuld.
De blijvende partner moet de ander meestal uitkopen voor diens deel van de overwaarde. Dat kan met spaargeld of een hogere hypotheek, maar ook die verhoging moet financieel haalbaar zijn.

Bij verkoop wordt de hypotheek afgelost met de opbrengst. Is er overwaarde, dan wordt die – afhankelijk van afspraken over eigendom en eventuele inbreng – verdeeld. Is de opbrengst onvoldoende, dan blijft er een restschuld over. De AFM stelt dat de hypotheekaanbieder in zo’n geval een afbetalingsregeling voor het resterende bedrag moet treffen.

Let ook op de rente. Heeft de hypotheek een lage rente die nog lang vaststaat, dan kan het financieel aantrekkelijk zijn wanneer één partner die lening kan voortzetten. De vertrekkende partner kan die rente bij veel geldverstrekkers echter niet zomaar meenemen naar een volgende woning.

Verzekeringen en buffers controleren

Een inkomensdaling is een goed moment om niet alleen naar de hypotheek zelf te kijken, maar naar alle vangnetten die er al zijn.

Overlijdensrisicoverzekering: controleer het verzekerde bedrag, de looptijd en wie de begunstigde is. De uitkering kan worden gebruikt om de hypotheek gedeeltelijk af te lossen of het inkomensgat op te vangen.
Arbeidsongeschiktheidsverzekering: vooral voor zelfstandigen kan dit cruciaal zijn. Werknemers kunnen daarnaast recht hebben op loondoorbetaling, een arbeidsongeschiktheidspensioen of een WIA-uitkering.
Werkgeverspensioen: daarin kan een nabestaandenpensioen of partnerpensioen zitten. Check niet alleen óf dit bestaat, maar ook de hoogte en de voorwaarden.
Spaargeld en beleggingen: een buffer kan tijd kopen, maar is zelden een structurele oplossing als het maandelijkse tekort blijft bestaan.
NHG: die is geen automatische kwijtschelding, maar kan onder voorwaarden helpen bij betalingsproblemen en in bepaalde gevallen bij een noodzakelijke verkoop met restschuld. NHG noemt onder meer de Woonlastenfaciliteit en oplossingen om woonlasten tijdelijk beter betaalbaar te maken.

De kern: maak het probleem concreet. Reken uit hoeveel inkomen ontbreekt, hoeveel maanden je een tekort kunt overbruggen en welke hypotheeklast nog wel past. Daarna kun je met bank, adviseur, verzekeraar en – indien nodig – gemeente gericht naar een oplossing zoeken.

Wacht niet op een betalingsachterstand. Wie vroeg aan de bel trekt, houdt meestal meer keuzes over: van besparen en tijdelijk herstructureren tot wonen in het huis met één inkomen of, als dat echt niet haalbaar is, verkoop op een zelf gekozen moment.