Ben je na je laatste loonsverhoging nog dezelfde collega als
daarvoor? Grotendeels wel, maar geld en status doen wel wat met je. Werkenden die meer gaan verdienen, zijn ruim
een jaar later gemiddeld iets zorgvuldiger en stressbestendiger, maar
ook iets minder hartelijk en minder extravert.
Dat zien psychologen onder leiding van Wen-Dong Li, universitair
hoofddocent management aan de Chinese University of Hong Kong, in een
analyse in het vakblad Psychological Bulletin. Ze
legden elf langlopende onderzoeken naast elkaar, met samen tot 134.515
werkende volwassenen uit de Verenigde Staten, Duitsland, Nederland,
Noorwegen en Australië. De deelnemers vulden vier tot twintig jaar lang
vragenlijsten in over hun inkomen en hun karakter.
Word je minder aardig van meer salaris?
Een heel klein beetje, gemiddeld. Psychologen beschrijven karakter
met vijf grote eigenschappen. Bij vier daarvan zagen de onderzoekers een
verschuiving nadat het inkomen was gestegen:
- Zorgvuldigheid ging omhoog. Dat is de mate waarin je georganiseerd werkt en afspraken nakomt.
- Emotionele stabiliteit ging omhoog. Je raakt minder snel van slag door stress.
- Vriendelijkheid ging omlaag. Li omschrijft die eigenschap tegen PsyPost als “aardig zijn voor anderen”.
- Extraversie ging omlaag. Dat zegt hoe graag je onder de mensen bent.
De vijfde eigenschap, openheid voor nieuwe ervaringen, bewoog niet
mee met het salaris.
Hoe groot is dat verschil?
Klein. “Zoals in het meeste sociaalwetenschappelijke onderzoek was de
omvang van de effecten klein”, zegt Li. De sterkste samenhang, tussen
inkomen en later plichtsbesef, kwam uit op ongeveer 0,06
standaarddeviatie, een maat voor hoe ver mensen gemiddeld van elkaar
afliggen.
Zet je honderd mensen op volgorde van zorgvuldigheid, dan schuif je
daarmee grofweg twee plekken op. Bij vriendelijkheid en extraversie ging
het om ongeveer 0,01: nog geen halve plek.
Li ziet de hoofdboodschap dan ook ergens anders:
“Persoonlijkheidskenmerken liggen niet vast en kunnen worden bijgesteld
naargelang je werkervaringen, zoals inkomen.”
In cijfers
- 11 langlopende onderzoeken in vijf landen, waaronder Nederland
- tot 134.515 werkende volwassenen
- 4 tot 20 jaar gevolgd, met 3 tot 18 meetmomenten per onderzoek
- 1,2 tot 1,4 jaar na een verandering was het verband het sterkst
Wanneer zie je er iets van?
Niet meteen. Het verband was het sterkst 1,2 tot 1,4 jaar na een
verandering in inkomen en zwakte in de tien jaar daarna weer af. Die
boogvorm hebben de onderzoekers in hun rekenmodel aangenomen en niet
apart getest, schrijft PsyPost.
Het ging om veranderingen bij dezelfde persoon. De vraag of mensen
met een hoog salaris anders zijn dan mensen rond het
modale salaris in 2026 beantwoordt het onderzoek niet.
Komt het door het geld?
Dat weten de onderzoekers niet. De deelnemers beoordeelden hun eigen
karakter in vragenlijsten en de onderzoekers keken alleen naar wat er
samen veranderde. Of het hogere salaris de oorzaak is, kunnen ze daarmee
niet vaststellen. Alle elf onderzoeken komen bovendien uit rijke
westerse landen.
Vice noemt een paar mogelijke verklaringen. Een beter betaalde baan
brengt vaak meer verantwoordelijkheid mee. Daarvoor moet je
georganiseerder werken en beter tegen stress kunnen. Een veeleisende
baan kost ook tijd die anders naar vrienden gaat. Succes kan mensen
bovendien tijdelijk meer op zichzelf gericht maken, schreef WEL eerder
over situationeel
narcisme na een promotie.
“Persoonlijkheidskenmerken liggen niet vast en kunnen worden bijgesteld naargelang je werkervaringen, zoals inkomen.”
Verdien je later meer als je karakter verandert?
Het verband liep ook de andere kant op. Werkenden die zorgvuldiger en
emotioneel stabieler werden, gingen daarna vaker meer verdienen.
Vriendelijkheid en openheid hadden geen invloed op het latere loon.
Extraversie gaf een verrassing. Werkenden die extraverter werden,
verdienden later juist iets minder. “Tegen onze verwachting in”, zegt
Li. Volgens hem kan dat afhangen van het werk: in banen waarin je de
hele dag met mensen omgaat, kan extraversie je inkomen juist omhoog
helpen.
Meer weten?
POPULAIR NIEUWS
Zonnepanelen op je dak? Pech. Je nieuwe energiecontract is harder gestegen dan dat van je buren zonder panelen
Zit je bij Zilveren Kruis, VGZ, CZ of Menzis? Na de recordstijging bij DSW is dit je premie in 2027 waarschijnlijk
Tsjakka!-imperium stort in elkaar: deurwaarder legt beslag op panden Emile Ratelband
De briljante strategie van Yesilgoz maakt Ja21 steeds groter. En de VVD steeds kleiner
Hogere rente maakt pensioenpot voller, maar zet de overstap op scherp
Loonsverhoging in 2027: bij deze beroepen staat het al vast, bij deze nog niet
Loading