Vrouwen krijgen 40 procent minder pensioen – dit is waarom

Nederland pronkt al jaren met het beste pensioenstelsel ter wereld. Wat er zelden bij wordt verteld: het is ook een van de meest ongelijke. Gepensioneerde vrouwen ontvangen gemiddeld zo'n 40 procent minder pensioen dan mannen van dezelfde leeftijd. In euro's: mannen kwamen in 2018 uit op gemiddeld 34.000 euro per jaar, vrouwen op bijna 20.000 euro.

Daarmee hoort Nederland bij de koplopers van de Europese Unie — in de verkeerde categorie. En anders dan in veel andere EU-landen kruipt het gat hier nauwelijks dicht: de kloof in bruto aanvullende pensioenen is de afgelopen twintig jaar amper kleiner geworden.

Het beste pensioenstelsel ter wereld levert vrouwen een van de slechtste uitkomsten van Europa op.

De grootste verklaring is geen mysterie: vrouwen werken minder uren. In het derde kwartaal van 2025 werkte 34,8 procent van de werkende vrouwen voltijd; bijna 30 procent zat op 28 tot 35 uur en een kwart op 20 tot 28 uur. Elk niet-gewerkt uur is een uur waarover geen pensioenpremie wordt afgedragen.

Dat is zelden een vrije keuze. In de zorg, schoonmaak en kinderopvang zijn kleine contracten de norm en is urenuitbreiding lang niet altijd mogelijk. Daarbovenop besteden vrouwen anderhalf keer zoveel tijd aan onbetaalde zorgtaken — kinderen, huishouden, mantelzorg. Die uren tellen voor het pensioenfonds voor precies nul.

Minder uren tegen een lager tarief is een dubbele klap. In het bedrijfsleven lag het uurloon van vrouwen in 2024 gemiddeld 14,5 procent lager dan dat van mannen. Ook na correctie voor leeftijd, opleiding, sector en functie blijft er 6,1 procent onverklaard verschil over; bij de overheid 1,7 procent. Op 60-jarige leeftijd verdienden vrouwen in het bedrijfsleven bijna 9 euro per uur minder dan mannen.

Het verschil stapelt zich op met de jaren. Rond 60 jaar hadden mannen gemiddeld 14.900 euro bruto pensioen per jaar opgebouwd, vrouwen 6.800 euro — een gat van 55 procent, precies op het moment dat corrigeren niet meer kan.

Wie op haar zestigste ontdekt dat ze de helft mist, heeft geen dertig jaar meer om het in te halen.

De AOW is de grote gelijkmaker: die staat los van je salaris en je uren. Maar wie niet vijftig jaar in Nederland heeft gewoond, bouwt onvolledig op. Voor vrouwen met een migratieachtergrond is de kloof daardoor waarschijnlijk nog groter dan het gemiddelde suggereert.

Een deel van het verschil is historisch: tot 1958 gold er een arbeidsverbod voor getrouwde vrouwen, en de huidige generatie gepensioneerden groeide op in dat systeem. Maar dat argument slijt. De vrouwen die nu veertig zijn, werken volop — en lopen alsnog achter. Het nieuwe pensioenstelsel repareert die kloof niet; het rekent simpelweg door op gewerkte uren en verdiend loon. Wie minder van beide heeft, houdt minder over. Zo eenvoudig, en zo hardnekkig.

Meer weten?