De Europese gasprijs brak deze week door de grens van 70 euro per megawattuur, het hoogste niveau sinds januari 2023. En dat is nog niet eens het meest verontrustende cijfer: de gasvoorraden staan op het laagste peil in vijftien jaar. Precies op het moment dat Europa zijn wintervoorraad zou moeten aanleggen, herhaalt het scenario van 2021 zich — nu met de oorlog in de Perzische Golf als extra verzwarende factor.

Op de toonaangevende Amsterdamse gasbeurs klom de prijs eind augustus naar bijna 71 euro per megawattuur, en handelaren houden er rekening mee dat 100 euro dit najaar geen taboe meer is. De prijs ligt daarmee ruim vijf keer hoger dan in de pre-coronajaren, toen 12 tot 15 euro per megawattuur normaal was. Sinds de oorlog tussen de VS, Israël en Iran eind februari begon, is de gasprijs meer dan verdubbeld.

Wat de situatie zo hachelijk maakt, zijn de voorraden. Eind augustus waren de Europese gasopslagen voor circa 63 procent gevuld — het laagste peil op deze datum sinds het begin van de officiële metingen in 2011. In 2021, toen de vorige gascrisis losbarstte, stonden de voorraden op ongeveer 67 procent. De verhoudingen zijn dus opnieuw slechter dan destijds, terwijl Europa er toen al nauwelijks doorheen kwam.

De verschillen tussen landen zijn groot. Nederland komt niet verder dan 45 procent gevuld, Duitsland zit rond 51 procent, terwijl Italië met ruim 80 procent al veilig richting winter gaat. Gasunie liet weten dat het vuldoel van 80 procent op 1 november voor Nederland niet meer haalbaar is.

Na de rampjaren 2021 en 2022 legde de Europese Unie op dat de gasvoorraden bij het begin van de winter minstens 90 procent moesten worden gevuld. Vorig jaar zakte dat al naar 83 procent. Voor dit jaar is de norm versoepeld naar een flexibel doel van 80 procent, ergens tussen 1 oktober en 1 december. Ook die soepelere lat lijkt Europa te gaan missen: analisten voorspellen een piekvulling van 67 tot 76 procent.

Bovenop de lage voorraden komt dat Azië opnieuw met Europa vecht om schaarse LNG-ladingen, precies zoals in 2021. En Europa sluit dit najaar zelf de laatste openstaande kraan uit Rusland: vanaf 25 april 2026 gold al een verbod op Russisch LNG onder kortetermijncontracten, en eind dit jaar wordt de invoer van Russisch vloeibaar gas volledig stopgezet. Pijpleidinggas volgt uiterlijk najaar 2027.

Meer weten?