Wie deze zomer een Europese zonvakantie plant, merkt het meteen: alles is duurder geworden. Maar hoeveel scheelt het nu echt in de portemonnee als je met de auto gaat, het vliegtuig pakt of kiest voor de (nacht)trein? Meer dan je denkt – zowel in euro’s als in CO₂. Onderzoeken en prijsvergelijkers laten zien dat autorijden in 2026 nog steeds de goedkoopste manier is om binnen Europa op
vakantie te gaan, ondanks de gestegen benzineprijzen.
Stel een gezin van vier dat in de zomervakantie van Amsterdam naar een populaire Zuid‑Europese bestemming reist, bijvoorbeeld Barcelona. De afstand over de weg bedraagt ongeveer 1.700 kilometer enkele reis. Hieronder indicatieve
kosten voor een retour, hoogseizoen.
| Vervoer | Kosten gezin retour | Wat zit erin? |
| Auto (benzine) | ± € 550–700 | Brandstof, tol, afschrijving, parkeren |
| Vliegtuig | ± € 800–1.200 | Tickets + bagage + stoelkeuze |
| (Nacht)trein | ± € 900–1.400 | Zit/ligplaatsen, reserveringen |
Uit een grote Europese vergelijking van tientallen routes komt de auto vrijwel altijd als goedkoopste optie naar voren; treinreizen kosten gemiddeld ongeveer twee keer zoveel, vliegreizen al snel een veelvoud als je alle extra’s meetelt. Voor gezinnen pakt de trein wel duidelijk gunstiger uit dan het vliegtuig op veel verbindingen binnen Midden‑Europa, waar families vaak voordeel krijgen en geen dure ruimbagage hoeven bij te boeken.
In klimaatimpact draait het beeld om. Een moderne hogesnelheidstrein stoot grofweg tot 90 procent minder CO₂ uit dan een vergelijkbare vlucht, terwijl vliegen per passagierkilometer makkelijk 15 tot 20 keer vervuilender kan zijn dan de trein. Ook een benzineauto stoot fors meer uit dan de trein, zeker als je met twee personen of minder reist en de uitstoot niet over een vol gezin kunt uitsmeren.
Daarmee ontstaat een ongemakkelijk plaatje: de goedkoopste optie (auto) is zelden de schoonste, de moreel prettigste optie (trein of nachttrein) is in euro’s nog steeds een luxeproduct, en het vliegtuig zit precies in de hoek waar de klappen vallen qua prijzen én klimaat. Het maakt de keuze voor “dezelfde vakantie” een stuk minder vanzelfsprekend dan het vertrekbord op Schiphol suggereert.
In drie stappen de slimste keuze maken
- Reken eerst de totaalprijs uit. Tel niet alleen tickets of benzine, maar ook tol, parkeren, bagage, stoelkeuze en eventuele hotelovernachtingen onderweg mee. Zo voorkom je dat een “koopje” achteraf duurder uitvalt dan gedacht.
- Kijk naar reistijd deur‑tot‑deur Neem bij vliegen ook inchecktijden, security en wachten bij de bagageband mee, en bij de auto pauzes en files. Soms blijkt een lange treinreis of nachttrein in praktijk nauwelijks meer tijd te kosten dan een vlucht met veel gedoe eromheen.
- Zet een CO₂‑filter over je keuze Vergelijk voor dezelfde route auto, vliegtuig en trein met een online CO₂‑calculator en bepaal hoeveel klimaatimpact je redelijk vindt voor één vakantie. Wie het verschil tussen auto en trein te groot vindt, kan ook kiezen voor één grote vliegreis minder en kortere vakanties per trein of auto dichter bij huis.