Voelt 30 graden in Nederland écht warmer dan 35 graden in Spanje?

"Geef mij maar 35 graden in Spanje in plaats van 30 graden in Nederland." Het is een uitspraak die iedere zomer weer opduikt. De verklaring lijkt simpel: de lucht zou in Zuid-Europa veel droger zijn. Maar klopt dat eigenlijk wel? Het korte antwoord: soms wel, meestal niet.

Hoe warm het aanvoelt, hangt niet alleen af van het aantal graden op de thermometer. Minstens zo belangrijk is hoeveel vocht er in de lucht zit.

Ons lichaam koelt zichzelf af door te zweten. Dat werkt alleen goed als het zweet ook kan verdampen. Is de lucht erg vochtig, dan blijft het vocht op je huid liggen en voelt dezelfde temperatuur veel benauwder aan.

Daarom kan een dag van 30 graden in Nederland soms zwaarder aanvoelen dan 35 graden in een droog deel van Spanje.

Toch is het een misverstand dat heel Zuid-Europa een droog klimaat heeft. Wie in de zomer naar Madrid of het Spaanse binnenland reist, merkt inderdaad dat de lucht vaak droog is. Daardoor is de hitte beter te verdragen.

Maar aan de Middellandse Zeekust ligt dat anders. Populaire vakantiebestemmingen als Barcelona, de Costa del Sol of delen van Italië en Kroatië kunnen juist behoorlijk vochtig zijn. Vooral 's avonds blijft de warmte er vaak lang hangen, waardoor het alsnog plakkerig aanvoelt. De luchtvochtigheid is er minstens net zo hoog als in Nederland.

Het meest extreme voorbeeld is misschien wel Thailand. Temperaturen van 32 of 33 graden lijken op papier niet uitzonderlijk, maar door de tropische luchtvochtigheid voelt het regelmatig alsof het ruim 40 graden is. Buiten zijn kan daar al na een paar minuten voelen alsof je in een sauna bent beland.

Het verschil zit dus niet zozeer in de temperatuur, maar in het feit dat je lichaam zijn warmte nauwelijks kwijt kan.

Wie echt wil weten hoe benauwd het wordt, kan beter naar het dauwpunt kijken dan naar de luchtvochtigheid alleen. Dat geeft aan hoeveel vocht de lucht daadwerkelijk bevat. Hoe hoger het dauwpunt, hoe moeilijker zweet verdampt en hoe zwaarder de hitte aanvoelt.

Maar 30 graden aan de Middellandse Zee voelt dus in principe hetzelfde als 30 graden in Nederland. Waarom we er dan toch een ander idee bij hebben? In Zuid-Europa vieren we meestal vakantie. We zitten dan met een cocktail aan het strand in plaats van in een lange broek op kantoor. Dát voelt anders.