42 studies tonen aan: luchtvervuiling vergroot de kans op parkinson

We weten al jaren dat luchtvervuiling slecht is voor onze longen. Maar de schadelijke effecten lijken veel verder te reiken. Een grote internationale analyse stelt nu dat langdurige blootstelling aan vervuilde lucht ook het risico op de ziekte van Parkinson kan vergroten.

Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge bekeken de resultaten van 42 eerdere studies uit Noord-Amerika, Europa en Azië. Daarmee is het de grootste analyse tot nu toe naar de relatie tussen luchtvervuiling en neurodegeneratieve aandoeningen, zoals Parkinson, multiple sclerose (MS) en ALS.

De sterkste aanwijzingen werden gevonden voor Parkinson. Uit de analyse blijkt dat het risico op de ziekte met ongeveer 10 procent toeneemt voor elke stijging van 5 microgram fijnstof (PM2.5) per kubieke meter lucht. Ook grotere stofdeeltjes (PM10) blijken een rol te spelen: bij een toename van 15 microgram per kubieke meter lag het risico zelfs 18 procent hoger.

Fijnstof bestaat uit piepkleine deeltjes die vrijkomen door verkeer, industrie en bosbranden. Doordat ze zo klein zijn, kunnen ze diep in de longen doordringen, in de bloedbaan terechtkomen en uiteindelijk zelfs de hersenen bereiken. Daar kunnen ze ontstekingen en oxidatieve stress veroorzaken, processen die in verband worden gebracht met hersenaandoeningen.

Eerder onderzoek koppelde luchtvervuiling al aan onder meer dementie, Alzheimer, beroertes, depressie en angststoornissen. Parkinson lijkt nu aan dat rijtje te kunnen worden toegevoegd.

De onderzoekers benadrukken dat de resultaten niet betekenen dat iedereen die in een vervuilde omgeving woont Parkinson zal krijgen. Leeftijd, erfelijke aanleg en leefstijl blijven belangrijke risicofactoren. Wel kan een relatief kleine stijging van het risico op bevolkingsniveau leiden tot veel extra ziektegevallen, omdat miljoenen mensen dagelijks vervuilde lucht inademen.

Juist daarom is luchtvervuiling volgens de wetenschappers een belangrijke factor. In tegenstelling tot leeftijd of genetische aanleg is de luchtkwaliteit wél te verbeteren. Schoner vervoer, lagere industriële uitstoot en strengere milieunormen kunnen mogelijk bijdragen aan het terugdringen van het aantal nieuwe gevallen van Parkinson.

Voor MS en ALS vonden de onderzoekers overigens geen overtuigend verband met luchtvervuiling. Wel plaatsen zij daarbij een kanttekening: er zijn voor deze aandoeningen nog maar weinig studies beschikbaar, waardoor harde conclusies voorlopig niet mogelijk zijn.

Bron: Science Alert