Signaal van Parkinson terug te vinden in je haar

Een simpele haarlok zou in de toekomst kunnen helpen bij het opsporen van de ziekte van Parkinson. Chinese onderzoekers hebben in menselijk haar een opvallend patroon gevonden dat mogelijk kan dienen als nieuwe biomarker voor deze neurodegeneratieve aandoening.

Het team, onder leiding van bioloog Ming Li van de Hebei University, analyseerde haarmonsters van zestig Parkinsonpatiënten en vergeleek die met die van gezonde leeftijdsgenoten. Er bleken duidelijke verschillen in de concentratie van metalen. Bij de patiënten waren de niveaus van ijzer en koper significant lager, terwijl mangaan en arseen juist verhoogd waren.

Volgens de onderzoekers heeft deze combinatie van afwijkingen “hoge diagnostische potentie”. Dat zou welkom nieuws zijn, want een betrouwbare, niet-invasieve test voor Parkinson ontbreekt nog altijd. Bloedtesten worden onderzocht, maar haar heeft een uniek voordeel: het legt als het ware een langere ‘geschiedenis’ vast van wat zich in het lichaam afspeelt. Waar bloed, speeksel of urine momentopnames zijn, kan haar maanden aan blootstelling en stofwisseling weerspiegelen.

De exacte oorzaak van Parkinson is nog steeds onduidelijk, maar er zijn sterke aanwijzingen dat de ziekte samenhangt met verstoringen in het darmmicrobioom, ongezonde voeding en blootstelling aan milieuvervuiling zoals pesticiden. Haar staat erom bekend zware metalen uit voeding en omgeving op te slaan. Als er systemisch iets misgaat, zou dat dus zichtbaar kunnen worden in de haarstructuur.

Opvallend was vooral het consistente tekort aan ijzer in het haar van Parkinsonpatiënten. In aanvullende experimenten met muizen met een Parkinson-achtig ziektebeeld zagen de onderzoekers een vergelijkbaar patroon. Bij deze dieren was de darmbarrière aangetast en waren genen die betrokken zijn bij ijzeropname minder actief. Tegelijkertijd waren genen die bacteriën helpen ijzer op te nemen juist actiever, wat kan leiden tot een breder ijzertekort in het lichaam.

Dat past bij eerdere bevindingen dat veranderingen in darmbacteriën al jaren vóór de diagnose van Parkinson kunnen optreden. De communicatie tussen darm en brein lijkt cruciaal in het ziekteproces.

Ook de verhoogde arseenwaarden in het haar verdienen nader onderzoek. Patiënten in deze kleine studie rapporteerden vaker orgaanvlees en schaaldieren te eten, voedingsmiddelen die relatief veel arseen kunnen bevatten.

Hoewel de studie beperkt is in omvang en verdere bevestiging in grotere groepen nodig is, ondersteunen de bevindingen eerder onderzoek dat wijst op een ontregelde ijzerhuishouding in hersenen, bloed en darmen van Parkinsonpatiënten.

Bron: Science Alert