De lever is een van de weinige vitale organen die nauwelijks pijnsignalen geeft, waardoor leververvetting en cirrose vaak pas aan het licht komen als de schade al vergevorderd is. Dat maakt het een stille massaziekte, aangewakkerd door leefstijl en welvaart.
De lever lijdt in stilte
Hepatologen benadrukken al jaren dat de lever geen pijn doet, zelfs niet wanneer hij al flink is aangetast. Vroege leververvetting geeft hooguit vage klachten als vermoeidheid of een beetje druk rechtsboven in de buik, die zelden direct aan de lever worden gekoppeld. Pas bij ernstige cirrose ontstaan dramatische symptomen, zoals spataderen in slokdarm en buik of levensbedreigende bloedingen.
Intussen groeit leververvetting wereldwijd razendsnel uit tot de meest voorkomende leverziekte, onder de nieuwe naam MASLD (metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease). Volgens recente schattingen leven inmiddels rond de 1,3 miljard mensen met deze vorm van leververvetting, ongeveer 16 procent van de wereldbevolking.
De welvaartziekte die we niet voelen
Wereldwijd is het aantal mensen met MASLD de afgelopen decennia met ruim 140 procent gestegen. In Nederland gaat het naar schatting om circa 4 miljoen mensen met leververvetting, vaak zonder dat ze het weten. Bij zo’n 700.000 Nederlanders is er al sprake van actieve leverontsteking, wat het risico op cirrose, leverkanker en zelfs een levertransplantatie fors verhoogt.
Leefstijl, champagne en de schijn van gezondheid
De paradox: leververvetting treft niet alleen mensen met ernstig overgewicht. Ook wie slank oogt maar weinig beweegt, veel bewerkt voedsel eet of regelmatig drinkt, kan een vervette lever hebben. Nederlandse en internationale cijfers laten zien dat overgewicht, type 2-diabetes en een “Western style”-dieet met veel suiker en vet de belangrijkste motoren zijn achter de stille leverepidemie.
Toch is dit geen noodlot: leververvetting is in een vroeg stadium omkeerbaar met minder calorieën, meer bewegen en een overwegend plantaardig, mediterraan voedingspatroon. Uit studies blijkt dat regelmatig duurtraining het vet in de lever met 10 tot 30 procent kan verminderen, zelfs zonder gewichtsverlies. Maar zolang de lever geen pijn doet, ontbreekt vaak de urgentie om iets te veranderen.
Duiding: preventie begint bij erkenning
Dat leververvetting nu al een groeiende oorzaak is van levertransplantaties in Nederland, vooral als gevolg van leefstijl, is een signaal dat verder gaat dan individuele keuzes. Onze zorgsystemen zijn ingericht op het bestrijden van klachten, maar niet op het opsporen van een orgaan dat zwijgend achteruitgaat.
Het maakt het aantrekkelijk om leverchecks – via simpele bloedtesten en gerichte echo’s – veel normaler te maken, zeker bij mensen met overgewicht, diabetes of hoge bloeddruk. Want juist omdat de lever geen pijn doet, vraagt hij om politiek en maatschappelijk beleid dat verder kijkt dan het volgende ziekenhuisbed.
POPULAIR NIEUWS
Is een thuisbatterij nu eindelijk rendabel in Nederland?
Kremlin scherpt beveiliging Poetin aan uit vrees voor aanslag en coup
Wereldreis op motor eindigt in nachtmerrie: Brits stel moet tien jaar brommen in Iran
Amsterdam stikt van de ratten. Vergroot dat het risico op het Hantavirus?
Minder zweten, meer spierkracht: dé fitnesshack die je nog niet kende
Opdat wij nooit vergeten: niemand kon zo puur en krachtig dit belangrijke Nederlandse gedicht voordragen als Joost Prinsen
Loading