Gestoken door een onbekend beestje? Eerst kijken, dan pas krabben

Een steek in de zomer is zelden onschuldig én zelden gevaarlijk. Hoe herkent u de dader, wat helpt echt tegen jeuk en wanneer is bellen met 112 levensreddend?

De zomer is begonnen en daarmee ook het seizoen van rode bultjes, jeukende plekken en plotselinge pijnscheuten. Wie deze week in de tuin zit of het raam openzet, deelt het terrein met muggen, wespen, teken, dazen en steeds vaker met exoten als de tijgermug en de Aziatische hoornaar. De eerste vraag na een steek is daarom geen medische, maar een entomologische: welk beest was het eigenlijk?

Dat onderscheid bepaalt namelijk wat u moet doen. Bij een mug, wesp of hoornaar volstaat in vrijwel alle gevallen koeling: een nat washandje, een ijsklontje in een doek of een zalfje met menthol of aloë vera. Bij erge jeuk kan een hooikoortstablet (antihistaminicum) de afweerreactie temperen. Een bijensteek vraagt om één extra handeling: schraap de achtergebleven angel met een nagel of mesje weg, knijp er niet in. Een tekenbeet vereist juist géén zalfjes of alcohol, maar een puntig pincet of tekentang die de teek recht uit de huid trekt — en daarna drie maanden alertheid op een rode kring of koorts.

De grens tussen ongemak en noodgeval is helder. Een bult van tien centimeter op de steekplek blijft een lokale reactie. Maar bij een dikke tong, gezwollen hals, benauwdheid of duizeligheid telt elke minuut: bel 112 en help bekenden zo nodig met hun EpiPen. Hetzelfde geldt voor een wesp die via een blikje cola in de mond verdwijnt — de zwelling kan binnen minuten de luchtweg afsluiten. De gouden zomerregel blijft dus de saaiste: kijk altijd even in uw glas voor u drinkt.