Gloeiend hete thee, koffie of soep? Je slokdarm heeft liever dat je een paar minuten wacht
gezondheid
Op een koude dag is een dampende mok thee, koffie of soep moeilijk te weerstaan. Veel mensen nemen de eerste slok al vlak na het inschenken. Dat is minder onschuldig dan het lijkt.
Wie geregeld drinkt boven de 60 graden, heeft een grotere kans op een bepaalde vorm van slokdarmkanker. Nieuw Brits onderzoek onder bijna een miljoen volwassenen maakt dat beeld scherper.
Wat het onderzoek laat zien
In 2016 classificeerde het kankeragentschap van de WHO zeer hete dranken, van ongeveer 65 graden of meer, als 'waarschijnlijk kankerverwekkend'. Sindsdien kwamen er twee grote studies bij.
In Iran volgden onderzoekers ruim 50.000 mensen gedurende zo'n tien jaar. Wie dagelijks minstens 700 milliliter thee dronk van 60 graden of warmer, had ongeveer 90 procent meer risico dan wie minder en koeler dronk. Wie binnen twee minuten na het inschenken dronk, liep ook meer risico dan wie zes minuten of langer wachtte.
In het Verenigd Koninkrijk werden bijna een miljoen volwassenen ruim tien jaar gevolgd. Wie koffie of thee 'heet' dronk, had ongeveer 1,7 keer zoveel risico als wie het 'warm' dronk. Bij 'zeer heet' was het risico ruim drie keer zo hoog. Zes of meer hete dranken per dag gaf daarbovenop 71 procent meer risico.
"Het gaat niet om de thee of de koffie, maar om de temperatuur."
Waarom hitte schade doet
Bewezen is het mechanisme niet. De meest gangbare verklaring: hitte beschadigt telkens het slijmvlies van de slokdarm. Het lichaam herstelt dat met nieuwe cellen, en bij elke celdeling kan er een fout in het dna sluipen. Gebeurt dat jarenlang bijna dagelijks, dan groeit de kans dat het een keer misgaat.
Omdat het om de temperatuur draait, maakt het niet uit wat er in je kop zit. Het onderzoek ging vooral over thee en koffie, maar een kom gloeiend hete soep zet je slokdarm aan dezelfde hitte bloot.
Hoe groot is het risico echt?
Nu de nuance. Het verband geldt voor het plaveiselcelcarcinoom. Die vorm komt in Nederland veel minder vaak voor dan het adenocarcinoom, en voor dat laatste type is geen duidelijk verband met hete dranken gevonden.
Een verdubbeling of verdrievoudiging van een klein risico blijft bovendien een klein risico. Roken en alcohol wegen veel zwaarder. En de Britse deelnemers gaven zelf op hoe heet ze dronken; niemand mat het met een thermometer.
Lichtzinnig doen over slokdarmkanker is evenmin verstandig. Jaarlijks krijgen in Nederland ruim 2500 mensen de diagnose, vooral boven de 60. Bijna driekwart van hen is man. Vijf jaar na de diagnose leeft gemiddeld nog ongeveer een kwart.
"Gloeiend heet drinken levert niets op, een paar minuten wachten kost niets."
Zo drink je veiliger
- Laat koffie, thee en soep na het inschenken een paar minuten afkoelen.
- Brand je je mond of tong? Dan is het zeker te heet.
- Haast? Een scheutje melk of koud water koelt meteen af.
- Drink je veel hete dranken per dag? Dan loont wachten extra.
- Een thermometer is niet nodig.
Wanneer naar de huisarts?
Slokdarmkanker geeft in het begin weinig klachten. Ga naar de huisarts als eten niet goed wil zakken of blijft hangen, of als je zonder reden afvalt. Pijn bij het slikken die langer dan twee weken aanhoudt, laat je ook nakijken.
Hete dranken in het kort
- Boven ongeveer 60 graden hangt drinken samen met meer kans op één vorm van slokdarmkanker
- Het gaat om de temperatuur, niet om de drank, dus ook soep telt mee
- Hoe vaker heet, hoe groter het verband
- Het absolute risico blijft klein; roken en alcohol wegen zwaarder
- Een paar minuten wachten is genoeg
Meer weten?
- Standpunt hete dranken en kanker (KWF)
- Oorzaken en risicofactoren van slokdarmkanker (Kanker.nl)
- Symptomen van slokdarmkanker (Kanker.nl)
Lees ook
POPULAIR NIEUWS

Overwinteren zonder de hoogbouw van Benidorm? Gepensioneerden ontdekken La Palma, en dit kost een maand op het groene eiland

Trage, zoemende vliegen bij het raam terwijl het buiten koud is? Het zijn klustervliegen, en ze komen elk jaar terug

Dit is de 'klusjesman' uit de Deventer Moordzaak

De 50 duurste bedrijven ter wereld: ASML is de enige uit de EU

Bloemkool of broccoli: welke van de twee is gezonder?




