Veel gebruikte pesticide opnieuw in verband gebracht met fors hogere kans op Parkinson

gezondheid
dinsdag, 13 januari 2026 om 18:33
ANP-425252311
Al jaren stapelen de studies zich op die aantonen dat bepaalde pesticiden de kans op Parkinson vergroten. In Frankrijk is het zelfs een officiële oorzaak van de ziekte bij boeren die door hun werk aan pesticiden worden blootgesteld. Een nieuwe studie maakt nog meer duidelijk hoe schadelijk de bestrijdingsmiddelen zijn.
Onderzoekers van de University of California koppelen langdurige blootstelling aan de pesticide chlorpyrifos aan een meer dan 2,5 keer zo hoog risico op Parkinson.
De onderzoekers vergeleken 829 Parkinsonpatiënten met 824 mensen zonder de ziekte. Vervolgens legden ze woon- en werkadressen naast officiële Californische pesticidegegevens die teruggaan tot 1974.
De uitkomst is ronduit confronterend: mensen die het langst en het meest intensief met chlorpyrifos werkten, hadden 2,74 keer meer kans om Parkinson te ontwikkelen. En hoe verder de blootstelling in het verleden lag – tien jaar of meer – hoe sterker het verband. Precies wat je verwacht bij een ziekte die zich langzaam en sluipend ontwikkelt.
Maar correlatie is nog geen causaliteit. Dus deden de onderzoekers wat zelden lukt: ze testten het mechanisme en wel in muizen en zebravissen. Muizen die chlorpyrifos kregen, ontwikkelden bewegingsproblemen en verloren dopamineneuronen, een biologisch kenmerk van Parkinson. In hun hersenen hoopten zich ook klonten alpha-synucleïne-eiwit op, een bekende pathologische vingerafdruk.
Bij zebravissen bleek het gif een cruciaal opruimsysteem in cellen te saboteren: autofagie. Simpel gezegd: afval bleef liggen, cellen raakten beschadigd. Toen onderzoekers dat systeem kunstmatig stimuleerden, werden hersencellen beter beschermd.
Volgens neuroloog Jeff Bronstein is daarmee een belangrijke stap gezet: “Door het biologische mechanisme te laten zien, maken we aannemelijk dat dit verband oorzakelijk is.”
Dat maakt de politieke realiteit des te wranger. Chlorpyrifos is al verboden in de EU en het VK vanwege schade aan kinderhersenen. In de VS is het gebruik wel beperkt, maar het middel wordt nog steeds op voedselgewassen toegepast.
Bron: Science Alert
loading

Loading