Sporten is goed voor bijna elk deel van je lichaam, laten wetenschappers zien

Spieren doen veel meer dan je laten bewegen of kracht leveren: ze functioneren als een endocrien orgaan dat signalen door het hele lichaam stuurt. Bij elke samentrekking komen honderden stoffen vrij, de zogeheten myokinen, die een cruciale rol spelen in onze gezondheid.

De ontdekking van deze moleculen betekende een kantelpunt in de fysiologie. Het populaire adagium “beweging als medicijn” kreeg wetenschappelijke onderbouwing. Toch is zelfs dat een understatement. Steeds meer onderzoekers stellen dat beweging even essentieel is als eten of ademen en dat een zittende levensstijl eerder als een risicofactor voor ziekte moet worden gezien dan als een neutrale keuze.

Myokinen werken als hormonen en communiceren via de bloedbaan met organen zoals de hersenen, lever en het immuunsysteem. Een van de bekendste is interleukine-6 (IL-6), dat tijdens intensieve inspanning tot honderd keer sterker vrijkomt dan in rust. Andere belangrijke stoffen zijn irisine, dat vetverbranding ondersteunt, en BDNF, een molecuul dat betrokken is bij leervermogen en geheugen.

De impact van deze signalen is breed. In het immuunsysteem stimuleren myokinen de aanmaak en activiteit van afweercellen en remmen ze chronische ontstekingen, een belangrijke oorzaak van hart- en vaatziekten. In de hersenen activeren ze de zogenoemde spier-brein-as: een communicatielijn die de aanmaak van nieuwe neuronen bevordert en bescherming biedt tegen cognitieve achteruitgang.

Ook op metabolisch vlak zijn spieren bepalend. Tijdens inspanning helpt IL-6 bij het vrijmaken van vetzuren en het reguleren van de bloedsuikerspiegel. Spieren fungeren zo als een soort thermostaat die bepaalt hoe energie wordt opgeslagen of verbruikt. Dit mechanisme verklaart mede waarom regelmatige beweging het risico op diabetes verlaagt.

Daarnaast spelen spieren een rol in de gezondheid van hart en bloedvaten. Door de afgifte van zogeheten exerkinen – stoffen die ook door andere organen worden geproduceerd tijdens beweging – verbeteren bloedvaten hun flexibiliteit en functie. Het resultaat: minder risico op hoge bloeddruk en hartfalen.

Zelfs je botten en de kans op kanker worden beïnvloed door spieractiviteit. Myokinen stimuleren botopbouw en kunnen processen remmen die leiden tot tumorvorming. Onderzoek suggereert dat zelfs één sportsessie al meetbare effecten heeft op moleculen die kankercellen onderdrukken.

Bron: Science Alert