Naar inhoud springen

Wat ouder? Een paar kilo extra is dan vaak geen probleem, maar let op je buik

gezondheid
shutterstock_2458852191
Je hele leven hoor je dat overgewicht slecht is. Voor jonge mensen en mensen van middelbare leeftijd klopt dat ook. Na je 65e verandert het beeld.
Bij ouderen met een paar kilo te veel is de kans op overlijden kleiner dan bij leeftijdgenoten met een zogenoemd normaal gewicht. Onderzoekers noemen dat de obesitasparadox.

Wat het onderzoek laat zien

Amerikaanse onderzoekers volgden bijna 6.900 65-plussers van 2011 tot en met 2024. Ze hielden rekening met onder meer roken, inkomen en opleiding.
  • Mannen met overgewicht hadden 46 procent minder kans om te overlijden dan mannen met een normaal gewicht.
  • Bij mannen met lichte tot matige obesitas was dat 51 procent.
  • Bij vrouwen was het effect kleiner. Vrouwen met overgewicht hadden 27 procent minder kans om te overlijden.
  • Ondergewicht was het riskantst: de kans om te overlijden was ongeveer twee keer zo groot.

De buik zegt meer

De weegschaal is maar een deel van het verhaal. Wie een grote buikomvang heeft, loopt ongeveer 24 procent meer risico, wat de BMI ook is. Voor mannen gaat het om een buikomvang boven 102 centimeter, voor vrouwen boven 89 centimeter.
Opvallend: ouderen met een normale BMI maar een dikke buik deden het slechter dan leeftijdgenoten met hetzelfde gewicht en een slankere taille. Buikvet is actiever dan vet op heupen of billen. Het hangt samen met ontstekingen, insulineresistentie en diabetes type 2.

Nederland rekent al ruimer

In Nederland gelden voor 70-plussers al andere grenzen. Een gezond gewicht ligt voor hen bij een BMI tussen 22 en 28, in plaats van 18,5 tot 25. Onder de 22 neemt het risico op ondervoeding toe.
In kilo's betekent dat het volgende:
  • Een man van 1,78 meter zit met een gewicht tussen 70 en 89 kilo goed.
  • Een vrouw van 1,65 meter zit met een gewicht tussen 60 en 76 kilo goed.

Waarom dat zo is

Helemaal duidelijk is het niet. Een kleine reserve helpt mogelijk bij ziekte, een val of een operatie, en die komen op hogere leeftijd vaker voor.
Er kan ook een vertekening in zitten. Mensen bij wie overgewicht tot ernstige ziekte leidde, zijn mogelijk al eerder overleden. Zij zitten dan niet meer in de groep ouderen die wordt onderzocht.
Bovendien zegt de BMI niets over spiermassa of botten. Iemand met stevige spieren kan zwaar zijn en toch fit.

Geen vrijbrief voor taart

Een pizza per dag houdt de dokter dus niet weg. Het onderzoek laat een verband zien en geen oorzaak. Aankomen om langer te leven is geen advies dat uit dit onderzoek volgt.
Wat wel een waarschuwingssignaal is: wanneer het gewicht van een oudere flink verandert, de ene of de andere kant op. Dan is een bezoek aan de huisarts verstandig.
Gezond eten en bewegen blijven zinvol. Niet om weer in die oude spijkerbroek te passen, maar omdat je je er beter door voelt.

Meet je taille

Meet je buikomvang met een meetlint, op de blote huid, tussen de onderste rib en de bovenkant van het bekken. Adem eerst uit en trek het lint niet te strak aan.
Voor volwassenen tot 70 jaar geldt in Nederland 102 centimeter voor mannen en 88 centimeter voor vrouwen als te hoog. Voor 70-plussers zijn die grenzen mogelijk wat te streng.

Meer weten?

loading

Loading